جراحی فک

چرا جراحی فک انجام می‌شود؟

جراحی فک زمانی تجویز می‌شود که امکان برطرف کردن مشکل فک تنها با استفاده از ارتودنسی وجود نداشته باشد.کامپوزیت در رشت متخصص ارتودنسی و جراح فک و صورت با یکدیگر همکاری خواهند کرد تا برنامه درمانی مناسب با شرایط بیمار را تنظیم کنند. برخی از مواردی که جراحی فک برای بهبود آنها تجویز می‌شود، عبارت‌اند از:

1. اصلاح اختلالات بایت (زمانی که دهان بسته می‌شود، ولی دندان‌ها در موقعیت مناسب خود بر روی یکدیگر قرار نمی‌گیرند.)
2. اصلاح و برطرف مشکلات و ناهنجاری‌هایی که تقارن صورت را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
3. انجام این جراحی به کاهش درد ناشی از اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMJ)، کمک می‌کند.
4. جراحی فک در ترمیم آسیب یا ناهنجاری مادرزادی صورت، مانند شکاف کام نیز به کار می‌رود.
5. برای جلوگیری از ساییدگی بیشتر دندان‌ها از این روش درمانی استفاده می‌شود.
6. آسان کردن فعالیت‌هایی مانند گاز گرفتن، جویدن یا بلعیدن
7. مشکلات تنفسی مانند تنفس دهانی و آپنه انسدادی خواب با کمک این جراحی قابل درمان هستند.

بهترین زمان برای جراحی فک پس از رسیدن به بلوغ اسکلتی و توقف رشد فک است که معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل دهه ۲۰ زندگی می‌باشد و نحوه انجام آن بستگی به نوع و شدت مشکل فک دارد که در ادامه این مطلب به توضیح مفصل و کامل آن پرداخته‌ایم.

نحوه انجام جراحی فک

عمل جراحی فک چگونه است؟ در پاسخ به این سؤال می‌توان گفت که نحوه جراحی فک به نوع و شدت عارضه بستگی دارد و می‌تواند تنها در فک بالا، پایین، هر دو فک، مفاصل گیجگاهی، چانه و یا به صورت ترکیبی از این جراحی‌ها انجام شود. در ادامه نحوه انجام هریک از این جراحی‌ها را توضیح داده‌ایم:

1. استئوتومی فک بالا

   به جراحی که بر روی فک بالا و برای برطرف کردن ناهنجاری‌های آن انجام می‌شود، استئوتومی فک بالا نام دارد. در ادامه مشکلات و ناهنجاری‌هایی که ممکن است مستلزم انجام استئوتومی فک بالا باشند را عنوان کرده‌ایم:

   • بیرون زدگی و یا عقب رفتگی قابل توجه فک بالایی
   • اپن بایت، ناهنجاری که موجب می‌شود دندان‌های عقب (آسیاب‌ها) در هنگام بسته بودن دهان با هم تماس پیدا نکنند.
   • کراس بایت، ناهنجاری که موجب قرار گرفتن برخی از دندان‌های پایینی بیرون از دندان‌های بالایی در هنگامی که دهان بسته است، می‌شود.
   • ناهنجاری که در آن کاهش رشد در قسمت میانی صورت مشاهده می‌شود و هیپرپلازی میانی صورت نام دارد.

   نحوه انجام جراحی فک بالا

   در طول استئوتومی فک بالا جراح موارد زیر را انجام می‌دهد:

   • یک برش در لثه‌های بالای دندان‌های بالایی برش داده می‌شوند تا امکان دسترسی به استخوان‌های فک بالا ایجاد شود.
   • برش استخوان فک فوقانی به گونه‌ای صورت می‌گیرد که امکان حرکت دادن آن به صورت یک واحد وجود داشته باشد.
   • این قسمت از فک بالا را به سمت جلو حرکت می‌دهد تا در موقعیتی قرار بگیرد که با دندان‌های پایینی هماهنگ و متناسب شود.
   • صفحات یا پیچ‌ها را برای نگه داشتن استخوان تنظیم شده در موقعیت جدید خود قرار می‌دهد.
   • در نهایت با بخیه برش لثه را می‌بندد.

2. استئوتومی فک پایین

   استئوتومی فک پایین به جراحی اطلاق می‌شود که اغلب زمانی که بیرون زدگی و یا عقب رفتگی فک پایین به طور قابل توجهی وجود داشته باشد، بر روی فک پایین انجام می‌شود.

   نحوه انجام جراحی فک پایین

   در جراحی فک پایین، جراح موارد زیر را انجام می‌دهد:

   • جراح برای انجام این جراحی و دسترسی به استخوان، برش‌هایی را درست در پشت دندان‌های آسیاب و در هر دو طرف فک پایین به وجود می‌آورد.
   • برای ایجاد امکان حرکت دادن و منتقل کردن استخوان فک پایین به موقعیت جدید، این استخوان برش داده می‌شود.
   • سپس برای قرار دادن آن در موقعیت جدید، آن را به سمت جلو یا عقب حرکت می‌دهند.
   • برای اینکه استخوان در موقعیت جدید خود باقی بماند، آن را با استفاده از صفحات و پیچ‌هایی نگه می‌دارند.
   • در نهایت با بخیه برش لثه را می‌بندد.

3. استئوتومی دو فک

   استئوتومی دو فک همان‌طور که از نامش پیداست، جراحی است که هم برای اصلاح فک بالا و هم برای اصلاح فک پایین به طور هم‌زمان بر روی هر دوی آنها انجام می‌شود. به طور کلی استئوتومی دو فک زمانی انجام می‌شود که هر دو فک تحت تأثیر یک بیماری یا ناهنجاری قرار گرفته باشند.

   نحوه انجام استئوتومی دو فک

   تکنیک‌هایی که برای انجام این جراحی به کار برده می‌شوند، شامل مواردی هستند که برای استئوتومی فک بالا و پایین مورد استفاده قرار می‌گیرند و پیش‌تر توضیحات مربوط به آنها را بیان کردیم.
   به این دلیل که عمل فک بالا و پایین به طور هم‌زمان عمل پیچیده‌ای به شمار می‌آید، استفاده از نرم افزار مدال سازی سه بعدی به جراح برای برنامه ریزی این عمل کمک می‌کند.

4. جنیوپلاستی

   جنیوپلاستی یا آنژیوپلاستی جراحی است که برای بهبود ناهنجاری چانه انجام می‌شود و می‌تواند به اصلاح عقب رفتگی آن کمک کند. این جراحی گاهی اوقات ممکن است هم‌زمان با استئوتومی فک پایین برای اصلاح عقب رفتگی فک پایین انجام شود.

   نحوه انجام جنیوپلاستی

   جراح برای انجام این جراحی، اقدامات زیر را انجام می‌دهد:

   • در شروع جراحی، برشی را در اطراف لب پایین در لثه‌ها به وجود می‌آورد.
   • برای ایجاد امکان حرکت دادن استخوان چانه، آن را برش می‌دهد.
   • سپس استخوان برش داده شده را به موقعیت مناسب و جدید منتقل می‌کند.
   • برای نگه داشتن استخوان چانه در موقعیت جدید خود، از صفحات و پیچ‌های کوچکی استفاده می‌کند.
   • در نهایت با بخیه برش لثه را می‌بندد.

5. جراحی TMJ

   احتمال تجویز انجام جراحی TMJ زمانی وجود دارد که سایر درمان‌های محافظه کارانه در بهبود علائم مربوط به اختلال آن مؤثر واقع نشوند. انواع جراحی‌های مختلف TMJ شامل موارد زیر هستند:

   • آرتروسنتز

     آرتروسنتز یک روش کم تهاجمی است که در آن با استفاده از سوزن‌های کوچک، مایعی را به درون مفصل TMJ تزریق می‌کنند. از فواید انجام این کار می‌توان به روان شدن مفصل و از بین بردن هرگونه عوامل محرک التهابی اشاره کرد.

   • آرتروسکوپی

     آرتروسکوپی نوعی جراحی کم تهاجمی است که در آن لوله نازکی وارد مفصل شده و جراح در طول جراحی با استفاده از لوله باریکی که آرتروسکوپ نام دارد و ابزارهای جراحی کوچکی که به آن متصل هستند اقدام به جراحی مفصل آسیب دیده می‌کند.

• جراحی مفصل باز

  سخت‌ترین و تهاجمی‌ترین روش جراحی مفصل TMJ، جراحی باز یا آرتروتومی نامیده می‌شود. انجام این جراحی به این صورت است که ابتدا یک برش در جلوی گوش ایجاد شده، سپس پزشک اقدامات لازم مانند جایگزینی یا حذف اجزای آسیب دیده TMJ را برای بهبود ناهنجاری موجود انجام می‌دهد.