viblog

بررسی قانونگذاری های کشورهایی نظیر فرانسه، انگلستان، امریکا نشان دهنده ی تفاوت های قابل توجه در مقررات مربوط به تشکیل شرکت و اعطای شخصیت حقوقی به آن هاست. اخذ کارت بازرگانی فوری از آن جا که مطالعه ی تاریخچه ی راجع به تشکیل و ثبت شرکت در کشورهای عمده ی جهان در درک وسعت تحول این حقوق در کشور ما موَثر است، لازم است ابتدا نقش ثبت شرکت در کشورهای بیگانه را به طور مختصر بیان کنیم، سپس به چگونگی اعطای شخصیت حقوقی به شرکت ها در ایران بپردازیم.

الف) وضع قانونگذاری فرانسه

در حقوق فرانسه، به شرکت شخصیت حقوقی داده نمی شود، مگر پس از ثبت آن. اگر شرکت پس از ثبت، معاملات قبل از ثبت را قبول نکند، می توان تعهدات ناشی از این گونه معاملات را بر عهده ی موسسان گذاشت، چه با نبودن شخص حقوقی در زمان معامله، موسسان را باید اصیل تلقی کرد که بالطبع باید از عهده ی تعهدات خود برآیند. لذا در حقوق فرانسه، پرداخت هزینه های ناشی از معاملات انجام شده به نام شرکت در شرف تاسیس به این دلیل که شرکت تا قبل از به ثبت رسیدن آن شخصیت حقوقی ندارد،بر عهده ی موسسان گذاشته شده است. مجموعه ی این مقررات در قانون 1966 فرانسه درج شده است که قانونگذاری فعلی آن کشور را تشکیل می دهد.تذکر این نکته لازم است که آیین نامه ی اجرایی 23 مارس 1967 که به موجب ماده ی 34 قانون اساسی فرانسه تنظیم و تدوین شده قانون 1966 را تکمیل کرده است.

ب) وضع قانونگذاری انگلستان

تاَسیس شرکت های تجاری موسوم به companies در طول قرن هجدهم در این کشور با توسعه ی تفکرات کاپیتالیسم مدرن آغاز شد. ابتدا کمپانیها،بویژه کمپانیهای بزرگ، فقط به موجب فرمان پادشاه یا قانون پارلمان تاَسیس می شد، ولی از سال 1844 تصمیم گرفته شد که تشکیل شرکت و اعطای شخصیت حقوقی به آن فقط با ثبت شرکتنامه تحقق پیدا کند.

مقررات راجع به شرکت های سهامی در انگلستان نیز مانند فرانسه، بارها مورد اصلاح و تغییر قرار گرفته است. یکی از تحولات قانونگذاری این کشور عبارت است از ثبت اجباری شرکت و نظارت وزارت بازرگانی بر تاسیس و طرز کار آن.در مجموع، حقوق انگلستان بیشتر بر حق اطلاع سهامداران تاکید دارد. در واقع، فکر قانونگذار این است که سهامدار مطلع از وضع شرکت شریک بهتری برای شرکت خواهد بود. الزام به ثبت شرکت سهامی برای احراز شخصیت حقوقی و نیز وضع کنترل اداری در تاسیس شرکت، در همین راستاست.

ج) وضع قانونگذاری امریکا

در امریکا نیز،مانند انگلستان،شرکت های سهامی که از آن ها به CORPORATIONS تعبیر می شود شخصیت حقوقی پیدا نمی کنند،مگر آنکه اساسنامه شان به ثبت برسد.در حقوق امریکا،سهامداران در اداره ی شرکت از آزادی زیادی برخوردارند.تاسیس و اداره ی شرکت های سهامی تابع حقوق ایالات است.1

د) در کشورهای دیگر

در کشورهایی مانند هلند،ایتالیا،اسپانیا و پرتغال وضع تقریباَ به صورتی است که در موارد قبل گفته شد.حقوق راجع به شرکت های سهامی در این کشورها،پیوسته در حال تغییر بوده است.حقوق کشور بلژیک منبعث از حقوق کشور فرانسه است و به گونه ای با تحولات آن تغییر یافته است.حقوق کشور ایتالیا نیز از ابتدا بر اساس قانون 1867 فرانسه تدوین و بعدها اصلاح شده است.در واقع قوانین بسیاری از کشورهای دیگر از قوانین کشورهای مزبور اقتباس شده است و این امر نشان دهنده ی درستی  این اعتقاد است که حقوق شرکت های سهامی هر کشوری،لاجرم،از آورده های همه ی کشورهای جهان تشکیل می شود.حقوق کشور ما نیز نه از این قاعده مستثناست و نه می تواند مستثنا باشد.

1.Lusk Harold F.et al:Business Law principles and cases :p.492 et s.and corley Robert N.and peter j.shedd:principles of Business Law:p.774 et s.

تاریخچه ی قانون گذاری شرکت های تجاری در ایران و چگونگی اعطای شخصیت حقوقی به شرکت ها

اولین قانون تجاری که در آن از شرکت های تجاری صحبت شده،قانون 25 دلو 1303 است.بعداَ قوانین 12 فروردین و 12 خرداد 1304 شمسی به تصویب رسید که در آن ها وضعیت شرکت های تجاری به اختصار بیان شده است. قانون ثبت شرکت ها در 11/3/1310 به تصویب رسید که هدفش وضع مقرراتی برای ثبت شرکت های موجود و تطبیق آن ها با مقررات قانون تجارت بود و پاره ای از موادش در 30/12/1362 اصلاح گردید.

در مورد ثبت انواع شرکت، قوانین و آیین نامه های دیگری نیز به تصویب رسیده است که از آن جمله می توان به این قوانین اشاره کرد: قانون حق الثبت شرکت های بیمه (مصوب آذر 6/9/1310)، آیین نامه ی قانون ثبت شرکت ها در مورد شرکت های بیمه (مصوب آذر 1310 و اصلاح شده در بهمن 1311)، آیین نامه ی قانون ثبت شرکت های بیمه (مصوب اردیبهشت 1311) ،آیین نامه ی شماره ی 51583 (مصوب اسفند 1327،راجع به ایجاد«اداره ی ثبت شرکت ها و علائم تجارتی و اختراعات»، نظامنامه ی اجرای  قانون ثبت شرکت ها (مصوب 2/3/1310 با اصلاحیه های بعدی آن، راجع به ایجاد«دایره ی ثبت شرکت ها» در تهران) و طرح اصلاحی آیین نامه ی ثبت شرکت ها (مصوب شهریور 1340، راجع به تغییر نام «اداره ی ثبت شرکت ها و علائم تجارتی و اختراعات» به «اداره ی ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی»

اما قانونی که برای اولین بار راجع به شرکت های تجاری وضع شد،قانون تجارت(مصوب 13/2/1311) است که هنوز هم پس از گذشت حدود شصت سال،اساس حقوق تجارت ایران را تشکیل می دهد و باب سوم آن به شرکت های تجارتی اختصاص دارد(مواد 20 لغایت 222).مبجث اول باب مزبور که راجع به شرکت های سهامی است، بعداَ به موجب لایحه ی قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (مصوب 24/12/1347) تغییر یافت.

این لایحه ی قانونی متضمن سیصد ماده است که ابتدا برای مدت دو سال،به طور آزمایشی اجرا و سپس به طور قطعی تصویب شد، اما سایر شرکت های تجاری تابع قانون تجارت 1311 باقی مانده اند، قانونی که بسیار قدیمی است و باید با توجه به تحولات حقوق تجارت در سراسر دنیا و نیز تغییرات عمیقی که در قوانین تجاری دنیا به عمل آمده، اصلاح شود که البته در این باره به ویژه  باید  به واحد بودن مقررات شرکت های تجاری و جمع کردن آن ها در قانون واحد توجه شود، چرا که اهمیت فعالیت تجاری این نوع شرکت ها، حجم قانون گذاری در این باره را وسعت داده است.

به این علت در تدوین مقررات راجع به شرکت های تجاری بهتر است مقررات قانون تجارت و لایحه ی قانونی 1347 زیر یک مجموعه و در قانون تجارت جای بگیرند.این کاری است که در لایحه ی اصلاح قانون تجارت،مصوب 1384 مصوب هیئت وزیران انجام شده و در حال حاضر در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است.

به هر حال در مورد شخصیت حقوقی شرکت حائز اهمیت است، قانونگذار ما ،تحصیل شخصیت حقوقی شرکت را موکول به ثبت آن نزد مرجع ثبت شرکت ها نکرده است بلکه پس از تشکیل مجمع عمومی موَسس و احراز مراتب مندرج در ماده ی 17 لایحه ی قانونی 1347، شرکت ایجاد می شود و شخصیت حقوقی پیدا می کند. لذا چون مواد قانون تجارت، عدم ثبت را موجب بطلان شرکت معرفی نکرده اند و بطلان قراردادها نیز امری استثنایی و نیازمند وجود نص است، نمی توان گفت که نتیجه ی عدم ثبت شرکت در مرجع ثبت شرکت ها، بطلان شرکت است.

مساله ای که در این جا مطرح می شود این است که تعهدات ناشی از معاملات بر عهده ی کیست. بدیهی است اگر شرکت به ثبت برسد، این معاملات ،در حدود اساسنامه و مقررات قانون،به نام شرکت انجام گرفته است. مساله ی مزبور زمانی بروز می کند که معاملات بعد از تشکیل شرکت انجام شده است،ولی شرکت پس از گذشت شش ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ی موضوع ماده ی 6 لایحه ی قانونی 1347 به مرجع ثبت شرکت ها به ثبت نرسیده و شرکای آن طبق ماده ی 19 لایحه ی  مذکور می توانند تعهدنامه و وجوه پرداختی خود را دریافت کنند، به تبعیت از قانون فرانسه، موسسان را مسئول پرداخت هزینه های ناشی از این گونه معاملات تلقی کرده است.

در این صورت اشخاص ثالث به چه کسی می توانند مراجعه کنند؟چنانچه در مطالب پیشین نیز گفتیم ،قانونگذار ما،به تبعیت از قانون فرانسه ،موسسان را مسئول پرداخت هزینه های ناشی از این گونه معاملات تلقی کرده است. در واقع ،مواد 19 و 23 لایحه ی قانونی 1347،متضمن قواعد روشنی در این مورد است: «موسسین شرکت نسبت به کلیه ی اعمال و اقداماتی که به منظور تاسیس (تشکیل) و به ثبت رسانیدن شرکت انجام می دهند مسئولیت تضامنی دارند». راه حل  مزبور با آنچه در فرانسه معمول است تفاوت دارد.

چنانچه گفتیم در حقوق فرانسه پرداخت هزینه های ناشی از معاملات انجام شده به نام شرکت در شرف تاسیس به این دلیل که شرکت تا قبل از به ثبت رسیدن آن شخصیت حقوقی ندارد، بر عهده ی موسسان گذاشته است. راه حل قانون ما از نظر حقوقی قابل توجیه نیست. از نظر حقوقی چگونه می توان قبول کرد که شرکت قبل از ثبت شخصیت حقوقی پیدا کند؟ ولی حق استفاده از وجوه خود را نداشته باشد؟ چگونه می توان معامله ای را که مدیران به نام شرکت ایجاد شده می کنند بر عهده ی موسسان گذاشت؟ به نظر دکتر ربیعا اسکینی در کتاب حقوق تجارت شرکت های تجاری، راه حل منطقی این است که مانند حقوق فرانسه و بسیاری از کشورهای دیگر،به شرکت شخصیت حقوقی داده نشود، مگر پس از ثبت آن.اگر شرکت پس از ثبت، معاملات قبل از ثبت را قبول نکند، می توان تعهدات ناشی از این گونه معاملات را بر عهده ی موسسان گذاشت، چه با نبودن شخص حقوقی در زمان معامله، موسسان را باید اصیل تلقی کرد که بالطبع باید از عهده ی تعهدات خود برآیند. راه حل قانون ایران که تلفیقی است از مقررات قانون تجارت 1311 راجع به شرکت های سهامی و قانون 1966 فرانسه راجع به شرکت های تجاری در عمل اشکالاتی ایجاد می کند که عقل سلیم آن را نمی پذیرد.

موضوع فعالیت هر شرکت نشان دهنده ی هویت شرکت است، به همین منظور موضوع ثبت شرکت از اهمیت بالایی برخوردار است.
موضوعات فعالیت برای ثبت شرکت به سه گروه تقسیم می شود:
1-موضوعاتی که به کلی غیر قابل ثبت و فعالیت هستند.
2-موضوعاتی که قبل از ثبت نیاز به اخذ مجوز دارند.
3-موضوعاتی که بدون نیاز به دریافت مجوز از سازمان ها و ارگان ها به ثبت می رسند.

موضوعاتی که قبل از ثبت نیاز به اخذ مجوز دارند شامل 23 ماده می باشد که در مطالب پیشین آن ها را توضیح دادیم.در این قسمت به مواردی می پردازیم که پیش از ثبت شرکت نیازی به دریافت مجوز از مرجع خاصی ندارند.این موارد عبارتند ار:

-تهیه،ترکیب،توزیع و فروش انواع داروها و مواد بیولوژی مخصوص دام

-خدمات سرویس های رادیویی و خدمات تجهیزات رادیویی

-امور دلالی،حق العمل کاری و نمایندگی تجاری

-خرید و فروش کلیه اموال منقول

-امور خدماتی و نظافت

-اشتغال و به عهده گیری امور نمایشگاه عمومی و انبارهای عمومی

-ارائه ی خدمات ورزشی و انجام هرگونه خدمات ورزشی از جمله تاسیس باشگاه ورزشی و برگزاری دوره های آموزشی تربیت مربی در رشته های مختلف

-بارگیری،تخلیه یا ترخیص کالا

-خدمات isp اینترنت،توزیع اینترنت و انتقال دیتا

-خدمات مخابراتی تلفن ثابت و تلفن همراه بین المللی ماهواره ای

-واردات و همچنین ساخت،عرضه و فروش فراورده های بیولوژیک همچون سرم و واکسن و فرآورده های آزمایشگاهی و مواد غذایی

-واردات،صادرات،تولید،بسته بندی،فرمولیزاسیون و توزیع و فروش انواع سموم دفع آفت ها و بیماری گیاهی

-واردات محصولات کشاورزی از قبیل بذر،پیاز،قلمه،پیوند،ریشه،میوه،نهال یا تخم گیاهان

-تصدی به امور حمل و نقل ریلی بار و مسافر و خدمات تعمیر،نگهداری و سرویس خطوط حمل و نقل ریلی

-تصدی به خدمات پزشکی از قبیل تاسیس موسسات بهداشتی درمانی،بیمارستان،زایشگاه،آسایشگاه،آزمایشگاه،لابراتور و داروسازی،داروخانه،حجامت و...

-تولید محصولات کشاورزی و ارائه ی خدمات به کشاورزان از قبیل تامین نیاز تولید کنندگان کشاورزی،تولید محصولات دامی-کشاورزی،مسطح نمودن زمین های کشاورزی،مشاوره و برگزاری دوره های آموزشی کشاورزی

-ارائه ی خدمات پستی مرسولات داخلی،توزیع و فروش تمبرهای پستی و یادبود

-آموزش های کایت و گلایدر و هواپیما و هلیکوپتر و ********ر و بالن

-خدمات حمل و نقل درون شهری از آژانس اتومبیل یا پیک موتوری

-طراحی و توسعه بازی های رایانه ای و سرگرمی

-خدمات انتقال دیتا از طریق ماهواره

-خدمات امدادی و کمک های اولیه

-فعالیت های بازاریابی غیر هرمی و غیر شبکه ای

-امور مرتبط با مراکز معاینه فنی اتومبیل و موتورسیکلت

-طراحی،اجرا،فروش و خدمات تجهیزات ادوات ایمنی و آتش نشانی

-صندوق های حمایت از گسترش بخش کشاورزی

-فعالیت های مرتبط با نظام مهندسی در زمینه های پروژه های سد سازی و شهرسازی و...

-تصدی به امر ساخت سردخانه و مجتمع های کشاورزی،یا مجتمع پرورش حیوانات و آبزیان

-عملیات ساخت و ساختمان در اموری همچون راه،ساختمان و یا شبکه های آب رسانی

-ارائه ی خدمات در رابطه با آب رسانی،گازرسانی و برق رسانی

-ارائه ی خدمات و اداره سالن های نمایش،برگزاری مراسم و جشن ها و کنفرانس ها

-فعالیت های کاریابی و ارائه تسهیلات به کارجویان و مشاوره روابط کارگر و کارفرما

-تصدی به امور حقوقی،وکالت،داوری و حل و فصل دعاوی

-تصدی کلیه امور مرتبط با ترابری دریایی،تخلیه،بارگیری و بازرسی کشتی و کالای کشتی ها

-انتشار و توزیع نشریه و یا تصدی به امور مطبوعاتی

-بازرسی کنترل کیفیت،بازرسی کالا و مشاوره و صدور استاندارد

-تاسیس مراکز روان شناسی و مشاوره و روانکاوی

-فعالیت های مرتبط با تجارت الکترونیک

-فعالیت های مربوط به محیط زیست

-مشاوره و نظارت بر اجرای پروژه های انفورماتیکی و شبکه داده ها

-تولید و ارائه خدمات سخت افزاری رایانه،تولید و پشتیبانی نرم افزارهای سفارش مشتری،ارائه و پشتیبانی بسته های نرم افزاری و خدمات مرتبط

برای ذکر مدارک لازم جهت ثبت شرکت های تجاری، در ابتدا لازم است به تعریف شرکت بپردازیم و با انواع شرکت های تجاری آشنا شویم:

تعریف شرکت تجاری:
شرکت تجاری، قراردادی است که به موجب آن دو یا چند نفر توافق می کنند تا سرمایه مستقلی را که از جمع آورده های آن ها تشکیل می شود ایجاد کنند و به موسسه ای که برای انجام مقصود خاصی تشکیل می گردد اختصاص دهند و در منافع و زیان های احتمالی حاصل از به کارگیری سرمایه سهیم شوند.

اقسام و انواع شرکت های تجاری:
شرکت های تجاری در قانون در اشکال مختلف وجود دارد. مطابق ماده 20 قانون تجارت، شرکت های تجارتی هفت قسم می باشند:
1-شرکت های سهامی (خاص و عام)؛ 2-شرکت با مسئولیت محدود؛ 3-شرکت تضامنی 4-شرکت مختلط غیر سهامی 5-شرکت مختلط سهامی 6-شرکت نسبی 7-شرکت تعاونی

در قانون تجارت برای ثبت قانونی هر نوع از شرکت های تجاری مدارک مستقل از یکدیگر پیش بینی شده است که در ذیل به بررسی هر یک از آن ها می پردازیم:

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت سهامی عام:

-دو نسخه اساسنامه ی شرکت
-دو نسخه اظهارنامه
-دو نسخه صورتجلسه ی مجمع عمومی موًسسین
-دو نسخه صورتجلسه ی هیات مدیره
-اگهی دعوت مجمع موًسسین در روزنامه ی تعیین شده
-فتوکپی شناسنامه ی مدیران (در مورد اشخاص حقوقی ارائه ی برگ نمایندگی الزامی است)
-گواهی بانکی مبنی بر واریز حداقل 35 % سرمایه ی شرکت
-ارائه ی مجوز یا موافقت اصولی یا مجوز از مراجع ذیصلاح در صورت نیاز

در مطالب گذشته مکرراً از اساسنامه و اظهارنامه شرکت های تجاری نام بردیم که اکنون لازم است با آن ها بیشتر آشنا شویم:

- اساسنامه: اساسنامه شرکت های تجاری، اساس تشکیلات و طرز اداره و عمل شرکت را معین می کند. اساسنامه شرکت را نمی توان بر اساس قرارداد تشریح نمود زیرا در قرارداد، رضایت کلیه طرفین قرارداد برای تصویب یا تغییر آن لازم است. در صورتیکه قانون تجارت تصویب اساسنامه را به اکثریت تجویز می کند بنابراین مقررات مربوط به عقد و قرارداد در مورد شرکت های سهامی صادق نیست و شرکت را باید سازمان حقوقی مستقلی دانست که قانون برای آن مقرراتی وضع کرده است.

بنابراین عملاَ اساسنامه از اهمیت فوق العاده ای برخوردار می باشد ولی این بدان معنا نیست که اساسنامه غیر قابل تغییر است بلکه در مواقع ضروری و بنا به تشخیص مجمع عمومی فوق العاده هر یک از مواد آن را به شرطی که مغایرت با مفاد قانون تجارت پیدا نکند می توان تغییر داد و قبلاَ گفته شد که اساسنامه باید مطابق ماده 8 لایحه اصلاحی قانون تجارت تهیه و تنظیم شود(برای مطالعه ی بیشتر می توانید به مقالات پیشین ما در رابطه با اساسنامه شرکت سهامی رجوع کنید).

- اظهارنامه: اظهارنامه در واقع سند ثبت شرکت سهامی عام و خاص است که مفاد آن بایستی از سوی موسسان بر اساس ماده 7 لایحه اصلاحی قانون تجارت در دو نسخه تنظیم شود. برای تاسیس شرکت سهامی عام، موسسین باید اظهارنامه ای مشتمل بر نکات مذکور در ماده 7 (ل.ا.ق.ت) به ضمیمه طرح اساسنامه شرکت و اعلامیه پذیره نویسی سهام که به امضای کلیه موسسین رسیده باشد، به اداره ثبت شرکت ها تسلیم و رسید دریافت نمایند.

اطلاعات ضروری برای درج در طرح اساسنامه عبارتند از:
نام شرکت، موضوع شرکت، مدت شرکت، مرکز اصلی شرکت و نشانی شعبه ی آن، سرمایه ی شرکت به تفکیک نقدی و غیر نقدی، تعیین تعداد سهام و مبلغ اسمی آن و تعیین نوع آن (با نام، بی نام، ممتاز)، تعیین مبلغ پرداخت شده برای هر سهم و نحوه ی باز پرداخت بقیه ی مبلغ اسمی حداکثر ظرف 5 سال، نحوه ی انتقال سهام بانام، نحوه ی تبدیل سهام بانام به بی نام و بالعکس، شرایط صدور اوراق قرضه (در صورت پیش بینی)، نحوه ی افزایش و کاهش سرمایه ی شرکت، ترتیبات دعوت مجمع عمومی و ضوابط مربوط به رای گیری، تعداد مدیران و نحوه ی انتخاب آن ها و حدود وظایف و اختیارات آن ها و حدود و میزان سهام تضمینی مدیران، تعداد بازرسان شرکت، تعیین سال مالی شرکت و نحوه ی رسیدگی به حساب های آن، نحوه ی انحلال اختیاری شرکت، نحوه ی تغییر اساسنامه.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت سهامی خاص:

-دو برگ اظهارنامه شرکت     
-دو جلد اساسنامه شرکت    
-دو نسخه صورتجلسه مجمع عمومی موسسین   
-دو نسخه صورتجلسه هیات مدیره با امضای مدیران منتخب 
-کپی شناسنامه  ی برابر اصل شده توسط دفاتر اسناد رسمی-همه ی اعضای هیات مدیره، سهامداران و بازرسین
-کپی کارت ملی برابر اصل شده توسط دفاتر اسناد رسمی-همه ی اعضای هیات مدیره ،سهامداران و بازرسین
-ارائه گواهی پرداخت حداقل 35% سرمایه شرکت از بانکی که حساب شرکت در شرف تاسیس در آن جا افتتاح شده است.
-ارائه تقویم نامه کارشناس رسمی دادگستری (اگر آورده شرکت غیر نقدی منقول و یا غیر منقول باشد)
-ارائه اصل سند مالکیت (اگر اموال غیر منقول جزء سرمایه شرکت باشد)
-گواهی عدم سوءپیشینه ی کیفری همه ی اعضای هیات مدیره و بازرسان شرکت
-ارائه ی اقرارنامه ی همه ی اعضا ی هیات مدیره مبنی بر اینکه کارمند رسمی دولت نیستند و مدیر عامل مبنی بر اینکه در شرکت دیگری سمت مدیریت عامل را دارا نیست.
-امضاء وکالتنامه
-ارائه ی اصل قیم نامه در صورتی که یکی از اعضا دارای اهلیت نباشد.
-در صورتیکه اعضا با سهامداران شخص حقوقی باشند، کپی آگهی تاًسیس، روزنامه ی رسمی، کپی روزنامه ی رسمی آخرین تغییرات + کپی شناسنامه و کارت ملی برابر اصل شده ی نماینده ی شخص حقوقی
-در صورت حضور سهامدار خارجی در صورتیکه شخص حقیقی باشد کپی برابر اصل پاسپورت و ترجمه ی رسمی آن، در صورتیکه شخص حقوقی باشد ارائه ی گواهی ثبت شرکت در مرجع ثبت شده ی آن کشور که مبین آخرین وضعیت شرکت و ترجمه ی رسمی آن، همینطور اصل و ترجمه ی وکالتنامه
-ارائه ی مجوز مربوط به فعالیت از مرجع ذیربط در صورت نیاز

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت با مسئولیت محدود:

-دو برگ تقاضانامه ی ثبت شرکت ها با مسئولیت محدود
-دو برگ شرکت نامه
-دو نسخه از اساسنامه
-دو نسخه صورت جلسه ی مجمع عمومی موًسسین و هیاًت مدیره
-فتوکپی شناسنامه کلیه شرکا و مدیران (اگر مدیر خارج از سهامداران انتخاب شود)
-اخذ و ارائه مجوز مربوطه (در صورت نیاز)

شرکت با مسئولیت محدود به موجب قراردادی که بین شرکاء امضاء می شود (شرکتنامه) تشکیل می شود. تشکیل شرکت با مسئولیت محدود از طریق پذیره نویسی عمومی ممکن نیست و موضوع فعالیت شرکت که در شرکتنامه ذکر می شود باید مشروع بوده و شرکاء قصد و رضای خود را با امضای آن اعلام دارند و چون شخصیت شرکا در شرکت با مسئولیت محدود اهمیت دارد، اشتباه در مورد شخصیت شرکا باعث بطلان شرکت می شود.

پس از تشکیل شرکت با مسئولیت محدود متقاضی می بایستی حداکثر ظرف مدت یک هفته از تاریخ ثبت نسبت به تهیه دفاتر قانونی و پلمپ دفاتر مزبور به اداره ثبت شرکت ها مراجعه و اقدام نماید.

مدارک مورد نیاز برای شرکت تضامنی:

1)دو برگ تقاضانامه
2)دو برگ شرکت نامه
3)دو نسخه اساسنامه
4)فتوکپی شناسنامه ی شرکا
5)مجوز از مراجع ذیصلاح در صورت نیاز

برای تشکیل شرکت تضامنی شرکاء باید شرکت نامه تنظیم و امضاء کنند که حدود و مشارکت و وظایف و اختیارات و حقوق هر یک در آن تصریح گردد.طبق ماده 47 قانون ثبت، شرکت نامه باید به ثبت برسد والا طبق ماده 48 همان قانون سند مزبور در هیچ یک از محاکم پذیرفته نخواهد شد، بنابراین شرکت نامه باید به صورت سند رسمی تنظیم گردد. ثبت شرکت نامه در شرکت های تضامنی در اداره ثبت شرکت ها به عمل می آید. مفاد شرکت نامه در دفتر ثبت شرکت ها ثبت می گردد و بعداَ برای اطلاع عموم آگهی می شود.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت تعاونی (هر کدام در 4 نسخه)

-صورتجلسه ی تشکیل مجمع موًسس و اولین مجمع عمومی عادی و اسامی اعضا و هیاًت مدیره ی منتخب و بازرسان و مدیر عامل شرکت
-اساسنامه ی مصوب مجمع عمومی
دعوتنامه تشکیل اولین مجمع عمومی عادی
-درخواست کتبی ثبت
-طرح پیشنهادی و ارائه ی مجوز وزارت تعاون
-رسید پرداخت مقدار لازم التاًدیه ی سرمایه،طبق اساسنامه
-مدارک دعوت تشکیل اولین جلسه ی مجمع عمومی عادی(موضوع بند 2 ماده ی 32)
-موافقت نامه ی تشکیل شرکت یا اتحادیه(تبصره ی ماده ی 51)
-مجوز ثبت شرکت یا اتحادیه (بند 28 ماده ی 66 و بند 4 ماده ی 51)

چنانچه تاکنون گفتیم، برای تشکیل هر شرکت باید اساسنامه آن تنظیم و اهداف آن مشخص گردد و لزوماً در اساسنامه هر یک از تعاونی ها باید نکات ذیل درج گردد:

نام تعاونی با قید کلمه تعاونی؛ هدف؛ نوع، حوزه عملیات؛ مدت؛ مرکز اصلی عملیات و نشانی؛ میزان سرمایه؛ مقررات مربوط به عضویت؛ ارکان، مقررات مالی و کار؛ انحلال و تصفیه

حداقل اعضاء هر تعاونی از 7 نفر نباید کمتر باشد. یعنی برای تشکیل تعاونی در هر بخش حداقل 7 نفر عضو لازم است و تابعیت کلی تعاونی ها باید ایرانی باشد به علاوه شرکت ها و اتحادیه های تعاونی شخصیت حقوقی می باشند.

اداره تعاون مجوز ثبت تعاونی را که عبارت است از درخواست ثبت شرکت یا اتحادیه تعاونی جدید التشکیل از مرجع ثبت، به همراه مدارک و اوراق مذکور را به "اداره کل ثبت شرکت ها" در تهران و "اداره ثبت" در شهرستان ها ارسال می کند تا به ثبت تعاونی اقدام کند.

هیات مدیره تعاونی پس از ثبت باید از اداره تعاون برای آن پروانه تاسیس بگیرند و پس از اخذ پروانه تاسیس است که شرکت تعاونی می تواند به فعالیت بپردازند.

مدارک مورد نیاز جهت اخذ پروانه تاسیس:
الف)فتوکپی مدارک ثبت تعاونی که از مرجع ثبت دریافت شده است.
ب)نسخه ای از روزنامه رسمی که آگهی تشکیل شرکت تعاونی در آن چاپ شده است.
ج)تقاضانامه برای اخذ پروانه تاسیس که به عنوان اداره تعاون نوشته شده است.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت مختلط سهامی:

-یک نسخه مصدق از شرکت نامه
- یک نسخه مصدق از اساسنامه
-اسامی مدیر یا مدیران شرکت
-نوشته ای با امضای مدیر شرکت، حاکی از تعهد پرداخت تمام سرمایه و پرداخت واقعی لااقل ثلث از آن سرمایه
-سوابق مصدق از تصمیمات مجمع عمومی در موارد مذکور در مواد 40،41،44
-نوشته ای با امضای مدیر شرکت، حاکی از پرداخت تمام سرمایه ی نقدی شرکای ضامن و تسلیم تمام سرمایه ی غیر نقدی با تعیین قیمت حصه های غیر نقدی

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت مختلط  غیر سهامی:

-یک نسخه ی مصدق از شرکت نامه
-یک نسخه ی مصدق از اساسنامه (اگر باشد)
-اسامی شرکت یا شرکای ضامن که سمت مدیریت دارند.

در تشکیل شرکت مختلط غیر سهامی نکات ذیل حایز اهمیت است:
-اسم شرکت که با عبارت شرکت مختلط و لااقل نام یکی از شرکاء ضامن باید قید شود.
-تشکیل شرکت با تنظیم شرکتنامه انجام می گیرد.
-روابط شرکاء بر طبق اساسنامه و شرکتنامه می باشد.
-اداره شرکت با شرکاء ضامن است و حدود مسئولیت آن ها همانست که در شرکت های تضامنی مقرر گردیده است.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت نسبی:

-یک نسخه ی مصدق از شرکت نامه
-یک نسخه ی مصدق از اساسنامه (اگر باشد)

برای تشکیل شرکت نسبی رعایت نکات ذیل ضروری است:
-شرکتنامه برابر قانون تنظیم شده باشد.
-تمام سرمایه نقدی شرکت پرداخت گردد.
-سهم الشرکه غیر نقدی شرکت با رضایت همه شرکاء ارزیابی و تسلیم گردیده باشد.
-منافع حاصله به نسبت سهم الشرکه هر شریک تقسیم می شود مگر اینکه بموجب شرکتنامه ترتیب دیگری مقرر شده باشد.
-مسئولیت مدیر یا مدیران شرکت در مقابل شرکاء مانند مسئولیت وکیل در مقابل موکل است.
-شرکاء باید از بین خود و یا از خارج حداقل یک نفر را بعنوان مدیر شرکت معین نمایند.
-هیچیک از شرکاء نمی توانند سهم خود را بدون رضایت سایر شرکاء به دیگری منتقل نماید.بنابراین همان موارد و نکاتی که در مورد شرکت تضامنی در مواد 123 الی 118 قانون تجارت مقرر گردیده برابر ماده 185 قانون مزبور در مورد شرکت های نسبی نیز لازم الرعایه می باشد.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت های خارجی:

-اظهارنامه ی ثبت
-یک نسخه ی مصدق از اساسنامه ی شرکت
-یک نسخه ی مصدق از اختیار نامه ی عمده ی شرکت در ایران و در صورتی که شرکت چند نماینده ی مستقل در ایران داشته باشد یک نسخه ی مصدق از اختیارنامه ی هر یک از آن ها
-داشتن مجوز(قرارداد قانونی) با یکی از وزارتخانه ها یا سازمان های دولتی و یا چنانچه شرکت خارجی باشد شرایط عملیات آن باید به موجب امتیازات صحیح و منطقی مقرر گردیده باشد.

اظهارنامه ی ثبت شرکت ها باید به فارسی نوشته شود و حاوی نام کامل شرکت ،نوع شرکت، از قبیل سهامی تضامنی و مختلط و غیره، مرکز اصلی شرکت و آدرس صحیح آن ،تابعیت شرکت و سایر موارد مندرج در ماده ی 6 نظامنامه ی اجرای قانون ثبت شرکت ها مصوب سال 1310 باشد.

ماده 3 قانون راجع به ثبت شرکت ها که مورد بیان شورای نگهبان می باشد، می گوید: "هر شرکت خارجی، برای اینکه بتواند به وسیله شعبه یا نماینده به امور تجارتی یا صنعتی یا مالی، در ایران مبادرت نماید، باید در مملکت اصلی خود، شرکت قانونی شناخته شده و در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد."

به موجب ماده 3 قانون ثبت شرکت ها برای آنکه شخصیت حقوقی شرکت خارجی در ایران شناخته شود و شرکت بتواند در ایران مبادرت به امور تجاری کند، باید در مملکت اصلی خود شرکت قانونی شناخته شده و در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد.

یادآوری می شود که شعبه شرکت خارجی فقط در حدود موضوع قرارداد مربوط و اختیارات ناشی از آن می تواند در ایران فعالیت کند و مدت آن برابر مدت قرارداد بوده و به محض پایان مدت مذکور، فعالیت شعبه نیز در ایران خاتمه خواهد یافت. مگر اینکه مدت قرارداد تمدید شود. علاوه بر آن هر گاه قبل از خاتمه مدت قرارداد، شعبه شرکت خارجی، موضوع قرارداد را انجام دهد، یا قرارداد در اثر اختیار فسخ پیش بینی شده، فسخ گردد، فعالیت شعبه خارجی در ایران خاتمه پیدا خواهد کرد. مرجع ثبت، "اداره ثبت شرکت ها" واقع در تهران است.

شرایط و نحوه فعالیت تاجر خارجی در مناطق آزاد تجارتی ایران:
منطقه آزاد تجارتی برای تشویق صادرات صنعتی، شامل کارخانجات تولیدی و صنعتی موقعیت مناسبی برای سرمایه گذاری داخلی و خارجی دارد. گرفتن کارت بازرگانی فوری معمولاً چنین منطقه ای در بندر یا فرودگاه یا ناحیه محصور محافظت شده انتخاب می گردد و کالاهای خارجی از طریق هوا، دریا و زمین بدون پرداخت حقوق گمرکی وارد و صادر می شوند. در مناطق آزاد می توان کالا را برای مدتی در انبار ذخیره کرده و در صورت لزوم آن را بسته بندی مجدد نمود تا کالا به طور سریع تحویل گردد و معمولاَ با تبدیل مواد خام و کالاهای واسطه به محصولات نهایی است که برای فروش در بازار داخلی و خارجی آماده می گردد و مالاَ درآمدهای ارزی قابل توجهی برای کشور فراهم می شود. از مناطق آزاد جهان می توان به منطقه آزاد جبل علی، بیشکک قرقیزستان، هنک کنگ، سنگاپور، شن زن (در ساحل چین نزدیک هنک کنگ) و منطقه آزاد عقبه و زرفا (در اردن) و بالاخره تایوان و کلن (در پاناما) اشاره نمود.

در ایران در سال 1368 بر اساس تبصره 19 برنامه 5 ساله اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به دولت اجازه داده شد که در سه منطقه مرزی کشور اقدام به تاسیس مناطق آزاد تجاری بنماید و به موجب تبصرهماده 20 همان قانونی، گمرک ایران و سازمان بنادر کشتیرانی نیز مکلف به تاسیس منطقه های ویژه حراست شده ای برای این منظور شدند. متعاقباً مناطق آزاد کیش در 1368 و قشم در 1369 و چابهار در سال 1370 تاسیس و فعالیت خود را آغاز نمودند و منطقه آزاد اروند رود (آبادان-خرمشهر) در 1383 بندر انزلی 1382 و منطقه آزاد تجارتی ارس در 1383 آغاز نموده اند.

شرایط سرمایه گذاری در مناطق آزاد

به موجب تبصره 22 قانون برنامه دوم 5 ساله دوم "سرمایه گذاران خارجی می توانند با مشارکت طرف ایرانی اقدام به سرمایه گذاری در بخش های اقتصادی بنمایند..." و وزارت نفت نیز می تواند راساً یا با مشارکت خارجی مجوز احداث پالایشگاه و واحدهای تولید سایر محصولات وابسته به صنایع نفت و گاز و پتروشیمی که از خارج وارد می گردد یا جنبه صادراتی دارد را طبق قرارداد تنظیمی مبنی بر تحویل نفت خام و خرید فرآورده های آن ها به قیمت های بین المللی صادر نماید.

در مناطق آزاد، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی و موسسات اعم از ایرانی و خارجی و سازمان های بین المللی می توانند طبق ماده 2 مقررات سرمایه گذاری در مناطق آزاد تجاری-صنعتی جمهوری اسلامی ایران سرمایه گذاری نمایند.

سرمایه گذار مکلف است در هر یک از مناطق آزاد که بخواهد فعالیت کند برای این منظور تقاضای خود را به همراه پرسش نامه ای به سازمان هر منطقه تسلیم می نماید که پس از بررسی، مجوز سرمایه گذاری صادر می گردد. ملاحظه می شود که صدور مجوز در منطقه آزاد با تشریفات بسیار کمتری صورت می گیرد و بهره برداری از فعالیت موضوع مجوز سرمایه گذاری منوط به مجوز بهره برداری توسط سازمان می باشد (تبصره 2 ماده مقررات سرمایه گذاری در مناطق آزاد) البته پس از تشکیل مجمع عمومی موسس شرکت و انتخاب هیات مدیره و مدیر عامل، می بایست مراتب در اداره ثبت شرکت ها به ثبت برسد.

نحوه فعالیت سرمایه گذاری در مناطق آزاد:
به موجب ماده 14 مقررات سرمایه گذاری خارجی در مناطق آزاد،سرمایه گذار می تواند سهام یا سهم الشرکه خود را با موافقت سازمان منطقه به سرمایه گذار دیگر واگذار کند.در این صورت انتقال گیرنده جدید،از هر نظر جانشین سرمایه گذار اول خواهد شد.منظور از انتقال در ماده فوق اعم از امتیازات،منافع،مطالبات و دیون سرمایه گذار قدیم می باشد.به موجب ماده 20 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاریم-صنعتی جمهوری اسلامی ایران،ورود و خروج سرمایه حاصل از فعالیت های اقتصادی در هر منطقه موکول به تصمیم صاحب سرمایه بوده و سرمایه گذار از این لحاظ آزادی کامل دارد.

در اغلب مناطق آزاد کشورهایی مانند هنگ کنگ، سنگاپور، دوبی، چین، ترکیه خروج سرمایه خارجی به وسیله سرمایه گذار صد در صد آزاد می باشد.

برابر ماده 20 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد در ایران، خروج سود حاصل از فعالیت اقتصادی در هر منطقه از هر لحاظ آزاد می باشد و ماده 12 مقررات سرمایه گذاری در مناطق آزاد خروج سود ویژه مربوط به اصل و منافع حاصل از فعالیت های اقتصادی سرمایه گذار خارجی را بنا به درخواست سرمایه گذار و برای سازمان هر منطقه که در ظرف یک هفته تاییدیه لازم را از تاریخ وصول درخواست نماید صادر می نماید مجاز دانسته است، سازمان هر منطقه پس از بررسی های لازم چنانچه سرمایه گذار مشمول معافیت های مالیاتی مندرج در بند (ج) ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد باشد دستور لازم در مورد خروج سود را بدون پرداخت مالیات بر درآمد صادر می نماید، ملاحظه می شود که خروج سود به طریق فوق، انگیزه سرمایه گذاری را برای خارجیان کم رنگ می کند. لذا اصلاح ماده مذکور ضروری به نظر می رسد تا سرمایه گذار بتواند بدون هیچ گونه قید و شرطی سود حاصل را با همان ارزشی که سرمایه خود را وارد کرده به خارج از کشور انتقال دهد.

سرمایه و سود سرمایه گذار خارجی در ایران از نظر ملی شدن و سلب مالکیت و سایر خطرات با توجه به ماده 21 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد و عنایت به ماده 9 مقررات سرمایه گذاری در مناطق آزاد مورد تضمین و حمایت قرار گرفته، وانگهی در مناطق آزاد تسهیلات اعطایی به سرمایه گذاران خارجی از قبیل معافیت های مالیاتی و عدم شمول مقررات صادرات و واردات و عوارض گمرکی(مواد 13 و 21 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد) پیش بینی شده است و به نظر کارشناس اقتصادی تاکنون از مناطق آزاد به نحو احسن استفاده نشده است. زیرا جزیره کیش با داشتن زیبایی خاص و آب بسیار تمیز و اینکه جزیره مرجانی است از نظر گردشگری حائز اهمیت می باشد و مناطق آزاد قشم و چابهار می توانند از نظر صنعتی در زمینه صادرات مجدد و ترانزیت کالا و همچنین تامین نیازهای مواد اولیه واحدهای تولیدی و صنعتی داخلی کشور و قطعات و تجهیزات و غیره فعالیت کرده و تسهیلات لازم را برای انتقال تکنولوژی و دانش فنی به کشور فراهم سازد. احداث پل بین بند عباس و قشم مانند منطقه شانک های و شن زن در چین برای ارتباط عملیات بازرگانی مفید بنظر می رسد.منطقه اروند رود از نظر صادرات مجدد و منطقه ارس با داشتن مناظر بسیار زیبا درآمد قابل توجهی برای کشور به لحاظ گردشگری می تواند دداشته باشد.

شرایط اساسی جهت ثبت شرکت در مناطق آزاد تجارتی:
-ماده 4،هر شرکت یا موسسه ای که در منطقه ثبت شود و مرکز اصلی آن نیز در همان منطقه باشد شرکت ایرانی و ثبت شده در منطقه محسوب می شود.
تبصره:
1)از تاریخ اجرای این تصویبنامه هر شرکت یا موسسه خارجی برای اینکه بتواند به وسیله شعبه یا نمایندگی در منطقه به فعالیت های اقتصادی مبادرت نماید باید در کشور متبوع خود مطابق قوانین و مقررات جاری آن کشور-به تصدیق نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در آن کشور-شرکت قانونی محسوب شود و در واحد ثبتی منطقه نیز به ثبت رسیده باشد.

2)هر شرکت یا موسسه خارجی که در تاریخ اجرای این تصویبنامه در منطقه به وسیله شعبه یا نمایندگی به فعالیت های اقتصادی اشتغال داشته باشد باید در ظرف سه ماه از تاریخ اجرای این تصویبنامه تقاضای ثبت نماید.
در غیر این صورت شرکت مذکور اعتبار قانونی نداشته و موسس آن در قبال اشخاص ثالث متضامناً مسئول جبران خسارت وارده خواهند بود.

-ماده 5-انواع شرکت ها و موسسات غیر تجاری مذکور در قانون تجارت و سایر قوانین ایران می توانند در واحد ثبتی منطقه به ثبت برسند مشروط بر آنکه موضوع فعالیت آن ها قانونی باشد. در هر حال تاسیس و فعالیت شرکت ها تحت قوانین موضوعه امکان پذیر است.

ماده 6-تمامی اشخاص حقوقی که در منطقه فعالیت اقتصادی دارند موظفند ظرف سه ماه از تاریخ اعلام واحد ثبتی وضعیت خود را با مفاد این تصویبنامه و دستورالعمل های اجرایی آن تطبیق دهند در غیر این صورت مرجع صالح به تقاضای سازمان از ادامه فعالیت اشخاص مذکور جلوگیری خواهد نمود.
دستورالعمل اجرایی این ماده توسط سازمان هر منطقه تهیه و به اجرا گذاشته می شود.

تبصره-سازمان ثبت اسناد و املاک کشور کلیه سوابق و مدارک مربوط به اشخاص حقوقی که قبل از تاریخ ایجاد واحد ثبتی منطقه در سایر نقاط کشور به ثبت رسیده اند و به موجب اساسنامه مربوط مرکز اصلی (اقامتگاه) آن ها منطقه است و از سازمان مجوز فعالیت دریافت کرده اند بنا به تقاضای واحد ثبتی برای آن واحد ارسال می کند. همچنین سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به منظور پیشگیری از تعیین نام های مشابه برای شرکت های در حال ثبت با واحدهای ثبتی مناطق همکاری خواهند نمود.

برای ثبت هر شرکت در منطقه آزاد باید مدارک مشروحه ذیل ارائه گردد:

• اظهارنامه ی ثبت
• اساسنامه ی شرکت
• صورتجلسه ی مجمع عمومی موسسین
• صورتجلسه ی اولین جلسه ی هیات مدیره
• گواهی بانکی از یکی از بانک های منطقه ی معینی بر تودیع حداقل 35% سرمایه ی نقدی
• مجوز فعالیت در منطقه ی صادره  توسط سازمان منطقه ی آزاد ذی ربط

این مدارک مربوط به ثبت شرکت ایرانی است، ولی برای ثبت شعبه یا نمایندگی یک شرکت خارجی طبق ماده ی 8 ضوابط ثبت شرکت ها اطلاعات و مدارک بیشتری باید ارائه شود، از جمله:

• تعیین نوع شرکت و موضوع فعالیت آن
• مرجع ثبت شرکت مادر و شماره ی ثبت
• معرفی نمایندگان شعبه برای دریافت ابلاغیه ها و اخطاریه ها
• معرفی سایر شعب یا نمایندگی های شرکت در ایران
• تعیین تابعیت شرکت

کلیه ی مدارک تسلیمی شرکت خارجی باید به زبان فارسی ترجمه ی رسمی شده باشد و حکم نمایندگی فرد مورد نظر برای تسلیم تقاضای ثبت شعبه باید به تصدیق نمایندگی ایران در کشور متبوع شرکت رسیده باشد.
طبق مقررات تاسیس و فعالیت موسسات بیمه در مناطق آزاد بر خلاف سایر انواع شرکت های تجاری، تاسیس و ثبت شرکت ها و موسسات بیمه در مناطق آزاد مستلزم اخذ مجوز از شرکت بیمه ی مرکزی ایران می باشد.

پروسه ثبت شرکت در منطقه آزاد:
اظهارنامه ثبت شعب و نمایندگی های اشخاص حقوقی خارجی علاوه بر قید تاریخ و امضا باید حاوی نکات ذیل باشد.

1. نام کامل شرکت یا موسسه به زبان فارسی با علایم اختصاری و مشخصات آن
2. نوع شرکت یا موسسه و موضوع فعالیت
3. مرکز اصلی و اقامتگاه شرکت یا موسسه در خارج از ایران
4. تابعیت شرکت یا موسسه
5. میزان سرمایه شرکت یا موسسه
6. آخرین بیلان مالی شرکت یا موسسه
7. مرجع ثبت شماره محل شهر و کشور و تاریخ ثبت شرکت یا موسسه در خارج ایران
8. فعالیت مورد نظر شرکت یا موسسه جهت اشتغال در منطقه
9. سایر شعب و نمایندگی های شرکت یا موسسه در ایران و اسامی مدیران هر کدام در صورت تاسیس
10. اقامتگاه شرکت یا موسسه جهت اشتغال در ایران و منطقه و تعیین افراد صلاحیت دار دریافت کننده ابلاغ ها و اخطاریه ها
11. قبولی مدیر یا مدیران شعب و نمایندگی ها ذیل مجوز تاسیس یا اختیارنامه نمایندگی موضوع تبصره 1 ماده 7 این تصویبنامه
12. نام و نام خانوادگی،اقامتگاه مدیران یا اداره کنندگان شرکت یا موسسه

-چنانچه اظهارنامه و تقاضای ثبت به وسیله وکیل داده شده باشد می بایست رونوشت مصدق وکالتنامه تسلیم شود.

اشخاص حقوقی پس از ثبت دارای شخصیت حقوقی خواهند بود و بر اساس قوانین و مقررات حاکم در منطقه فعالیت می نمایند. واحد ثبتی سازمان موظف است سندی مشعر بر ثبت اشخاص حقوقی یا شعبه نمایندگی آن ها که ممهور به مهر واحد ثبتی است به تقاضاکننده ثبت بدهد.

اشخاص حقوقی مکلفند به منظور ثبت هر گونه تغییرات در اساسنامه و ترکیب هیات مدیره،بازرسان ،صاحبان امضایی مجاز کاهش یا افزایش سرمایه و انحلال شرکت یا موسسه ظرف یک هفته مراتب را به صورت کتبی به واحد ثبتی منطقه اطلاع دهند.عدم اطلاع به موقع رافع مسئولیت مدیران اشخاص حقوقی مذکور نخواهد بود.(ماده 10)

واحد ثبتی موظف است مراتب تاسیس شرکت یا موسسه و تغییرات آن را حداکثر ظرف 10 روز از تاریخ ثبت به منظور درج در روزنامه رسمی رسمی جمهوری اسلامی ایران و روزنامه محلی به هزینه متقاضی به آن روزنامه اعلام نماید.(ماده 12)

کلیه اشخاص حقیقی ایرانی که طبق قانون تجارت به امور بازرگانی در منطقه مبادرت دارند موظفند نام خود یا مدیران خود را مطابق مقررات این تصویبنامه حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ اعلام واحد ثبتی در دفتر ثبت تجارتی واحد ثبتی به ثبت برسانند.

ثبت اسامی اشخاص حقیقی ایرانی و خارجی در دفاتر ثبت با تنظیم و تسلیم سه نسخه اظهارنامه که حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ اعلام واحد ثبتی انجام می گیرد و حاوی نکات ذیل می باشد به عمل می آید.
1-نام و نام خانوادگی بازرگان
2-تاریخ و محل تولد،شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه بازرگان تصویر اوراق شناسنامه برای اشخاص حقیقی ایرانی و گذرنامه برای اشخاص حقیقی خارجی.
3-تابعیت اصلی و فعلی افراد مزبور در صورت تحصیل تابعیت دیگر و تاریخ و چگونگی اخذ تابعیت مزبور.
4-تاریخ ورود به منطقه و شماره و محل صدور پروانه اقامت و محل اقامت اتباع خارجی
5-اقامتگاه قانونی اشخاص حقیقی
6-شماره ثبت منگنه و پلمپ دفاتر تجاری که به موجب بند 5 ماده 3 این تصویبنامه به عمل آمده است.
7-رشته فعالیت تجاری داخلی یا خارجی یا هر دو مورد
8-سایر مشخصات تجارتی بازرگانان از جمله شماره ثبت علایم تجاری کتاب رمز تجارتی و غیره

به موجب ماده 16، واحد ثبتی مکلف است پس از ثبت مفاد اظهارنامه در دفتر ثبت تجارتی ظرف حداکثر ده روز از تاریخ تسلیم یک نسخه امضا شده را از اظهار کننده تسلیم نماید و نسخه دیگر را به واحد ذیربط در سازمان ارسال کند.

انگلستان یکی از بزرگترین اقتصادها و سومین اقتصاد در اتحادیه اروپاست که محیطی آزاد برای کسب و کار دارد. ثبت شرکتها مالیاتی که در انگلستان برای درآمد شرکتی در نظر گرفته شده نسبتا پائین و 23 درصد است. ثبت شرکت در انگلستان با مسئولیت محدود است که در ادارات ثبت شرکت ها در انگلستان ثبت می گردد. ثبت شرکت در این کشور از روشهای مهم برای مطرح شدن در سطح جهان است و بیشتر شرکت های بزرگ و معتبر دنیا شعبه ای در انگلستان دارند، چرا که این کشور در انجام امور بازرگانی مرکزیت دارد.

انگلستان بیشترین حجم معاملات مالی را دارد. چرا که نسبت به دیگر کشورها قوانین ساده تری در زمینه ی ثبت حقوقی دارد. انگلستان به خاطر نزدیکی به ایران و قوانین خاص تجاری همیشه مد نظر ایرانیان جهت ثبت شرکت بوده است. بخصوص به دلیل اینکه ایران مورد تحریم بسیاری از کشورهاست از طریق فعالیتهای تجاری در این کشور می تواند کالاهای خود را از هر جایی خریداری نموده و با دادن آدرس انگلستان آنها را دریافت نموده و به ایران بفرستد.

انگلستان زمینه جذب سرمایه گذاران خارجی را از همه جا به خصوص آسیای مرکزی و آمریکا فراهم آورده به گونه ای که تقریبا یک چهارم کل سرمایه خارجی اروپا مربوط به این کشور است. مطابق قوانین تجاری انگلیس، ثبت یک شرکت برای اتباع خارجی بدون حضور در آن کشور بی مانع است. برای ثبت شرکت در انگلستان نیازی به داشتن کارت اقامت، مسکن مشخص و یا حضور در انگلستان نیست. حتی نیازی نیست که شخص به انگلستان سفر کند. حتی می توان بدون آنکه در انگلستان تجارتی داشته باشید شرکت خود را ثبت کنید و هیچ محدودیتی حقوقی در این زمینه وجود ندارد.

شرکتهایی که در انگلستان قابلیت ثبت را دارند به چند صورتند:

• شرکتهای خصوصی با مسولیت محدود
• شرکتهای خصوصی با مسولیت نا محدود
• شرکتهای تضامنی محدود در قبال مشارکت
• سهامی عام
• شرکت تضامنی محدود

مراحل ثبت شرکت در انگلستان:

1. مهیا نمودن اسناد و اساسنامه شرکت.
2. مشخص نمودن نوع شرکت و اعضای آن.
3. مشخص نمودن آدرس معتبر و رسمی برای شرکت مذکور.
4. ارایه اسناد رسمی و حقوقی تایید ثبت شرکت.
5. تعیین نام برای شرکت که تکراری ثبت نشده باشد.اینجا باید چند اسم را انتخاب نمایند استعلام قانونی و لازم در رابطه با نام شما انجام می شود و در صورتی که موافقت شد آن نام برای شرکت ثبت می شود.
6. صدور مهر مربوط به شرکت.
7. در صورت غیر حضوری بودن، گرفتن یک وکلیل یا نماینده برای انجام امور.

مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت شامل:

_ مدارک شناسایی ( پاسپورت یا شناسنامه).

_ ترجمه مدارک مورد نیاز.

_ ترجه رسمی یکی از قبوض مانند قبض آب یا تلفن.

_ تایید رسمی این مدارک.

_ پرداخت هزینه های لازمه.

خدماتی که شرکت معتبر فکر برتر در زمینه ثبت شرکت در انگلستان ارائه می نماید:

_ تنظیم اساسنامه شرکت.

_ ارایه مدارک و اسناد مربوط به شرکت.

_ تهیه و ارایه مدارک اعضاء و سهامداران متقاضی برای ثبت شرکت.

_ تنظیم فرمهای مربوطه.

_ صدور مهر دولتی شرکت.

_ افتتاح یک حساب بانکی معتر شخصی و شرکتی.

_ تعیین یک آدرس معتبر و دایمی در انگلستان و  صندوق پستی.

_ معرفی مشاوران حقوقی جهت ارایه راهنمایی های مرتبط با ثبت شرکت.

_ معرفی مترجم مسلط به امور حقوقی و ثبتی.

_ مهیا نمودن و ارسال مدارک جمع اوری شده به محل مورد نظر (ادارات ثبت انگلستان).

_ تهیه و دریافت مجوز برای واردات کالا.

_اختصاص شماره تلفن در انگلستان.

_ تمدید سالانه شرکت در موعد مقرر.

حقوق مالکیت معنوی که از آن با عنوان حقوق مالکیت فکری نیز یاد می شود شامل حقوق مربوط به آفرینش ها و خلاقیت های فکری و ذهنی و ایده های انسان در زمینه های مختلف نظیر ابداعات ادبی، هنری، علمی، هزینه پلمپ دفاتر صنعتی، فناوری و علایم مورد استفاده در تولید و تجارت است. حقوق مالکیت فکری در برگیرنده آن دسته از حقوق قانونی و علایق مالکانه است که ناشی از فعالیت های ذهنی در حوزه های هنری، ادبی، علمی، صنعتی و غیره می باشد. این حقوق زمینه انتفاع مادی اثر یا خلاقیت، ارتقاء و اشاعه ی آن را برای صاحب اثر یا خلاقیت فراهم می نماید.

 انواع حقوق مالکیت معنوی (intellectual property)

حقوق مالکیت معنوی، شامل مالکیت صنعتی و حق نسخه برداری است.

1-مالکیت صنعتی (industrial property)

مالکیت صنعتی شامل حقوق مربوط به ابداعات و اختراعات در عرصه طرح های صنعتی و علایم تجاری و ویژگی های جغرافیایی است.بعنوان مثال علاوه بر حق اختراع یا ابداع حقوق مربوط به مبداء یا منشاء جغرافیایی که شامل خاستگاه و ویژگی های خاص مناطق مختلف جغرافیایی و آب و هوایی است نیز قابل طرح،ثبت و مشمول حمایت و صیانت است.

2-حق نسخه برداری (Copy Right)

حق نسخه برداری شامل خلق آثار ادبی و هنری نظیر نظم، نثر، تئاتر، نمایشنامه، نقوش، صنایع هنری و مستظرفه، موسیقی، عکس، مجسمه، فیلم و نوارها و لوح های فشرده صوتی و تصویری است. علاوه بر تقسیم بندی کلی فوق، ماده 2 کنوانسیون موسس سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) مالکیت فکری را مشتمل بر موارد زیر می داند:

1. ادبیات و کارهای هنری و علمی
2. اجراهای هنرمندان و حقوق مرتبط با ضبط و پخش آن ها
3. اختراعات در تمامی زمینه ها
4. اکتشافات علمی
5. طراحی های صنعتی
6. مارک ها و نشانه های تجاری و خدماتی،نام ها و علایم بازرگانی
7. حفاظت در برابر رقابت های مکارانه و تمام حقوق مربوط به فعالیت ذهنی در زمینه های صنعتی، علمی، ادبی یا هنری

کلیه موارد فوق در قالب حقوق مالکیت معنوی تحت عناوین "مالکیت صنعتی" و "حق نسخه برداری یا کپی رایت" تعریف می شوند.
بنابراین، حقوق مالکیت معنوی به دو دسته مالکیت معنوی و حق نسخه برداری تقسیم می شود.
مالکیت صنعتی شامل کشف علمی، طراحی صنعتی و اختراعات است و حق نسخه برداری نیز شامل امور هنری ادبی،اجراهای هنرمندان و مارک ها و نشانه های تجارتی است.

ثبت ایده ی اجرایی شده:

ایده ها زمانی قابلیت ثبت را دارند که به عمل رسیده باشند. در صورتی که ایده، قابلیت ثبت به عنوان اختراع را داشته باشد می توان با مراجعه به سامانه ثبت اختراع یا سایت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، درخواست ثبت را به مرجع مذکور اعلام نمود. قانون ثبت علایم تجاری و اختراعات مصوب اول تیرماه 1310 ثبت اختراع را در ایران تجویز می کند و برای ترتیب ثبت، تشریفاتی را پیش بینی می نماید.

ماده 26 قانون ثبت علایم تجاری و اختراعات مقرر می دارد: "هر قسم اکتشاف یا اختراع جدید در شعبه مختلفه صنعتی به کاشف یا مخترع آن حق انحصاری می دهد که بر طبق شرایط و در مدت مقرر در این قانون از اکتشاف یا اختراع خود استفاده نماید مشروط بر اینکه اکتشاف یا اختراع مزبور مطابق مقررات این قانون در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد. نوشته ای که در این مورد اداره ثبت اسناد تهران می دهد ورقه اختراع نامیده می شود".

طبق ماده فوق ثبت اختراع در ایران اختیاری است ولی اختراع در صورتی مورد حمایت قرار می گیرد که طبق شرایط مندرج در قانون به ثبت رسیده باشد. محل ثبت در اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی در تهران است.

ماده 27 قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات مقرر می دارد: هر کس مدعی یکی از امور ذیل باشد می تواند تقاضای ثبت نماید:
1-ابداع هر محصول صنعتی جدید
2-کشف هر وسیله جدید یا اعمال وسایل موجوده به طریق جدید برای تحصیل یک نتیجه یا محصول صنعتی یا فلاحتی

طبق ماده 28 قانون ثبت علایم تجاری و اختراعات برای امور ذیل نمی توان تقاضای ثبت نمود:
1-نقشه های مالی
2-هر اختراع یا تکمیلی که مخل انتظامات عمومی یا منافی عفت یا مخالف حفظ الصحه عمومی باشد.
3-فرمول ها و ترتیبات دارویی

چگونگی ثبت ایده و اختراع

برای ثبت اختراع، مخترع باید تنها از طریق آدرس http://ip.ssaa.ir/patent/new.aspx به صورت الکترونیکی و غیرحضوری اظهارنامه خود را تسلیم اداره اختراع نماید. اظهارنامه ثبت ایده باید به زبان فارسی تنظیم شود. پس از ثبت اظهارنامه پیام کوتاهی دریافت خواهید کرد. لذا شماره اعلامی می بایست در دسترس بوده و به درستی تایپ شده باشد.

سپس کارشناس مربوطه اظهارنامه و ضمایم آن را از نظر ماهوی و شکلی مورد بررسی قرار می دهد. چنانچه اظهارنامه دارای نقص باشد از طریق سامانه فوق (گزینه پیگیری اظهارنامه و خلاصه پرونده) مبادرت به صدور اخطار رفع نقص می نماید. متقاضی به مدت 30 روز مهلت دارد تا  با مراجعه به سامانه(قسمت ثبت انواع درخواست،رفع نقص و...) درخواست رفع نقص را تکمیل و نسبت به رفع نقص اظهارنامه اقدام نماید. در غیر این صورت اظهارنامه باطل تلقی می گردد.البته چنانچه متقاضی در ظرف 30 روز قادر به تکمیل مدارک و رفع نقص آن نباشد می تواند با ذکر دلایل درخواست یکبار تمدید مهلت را از مرجع ثبت بنماید و مرجع ثبت برای یکبار می تواند با درخواست وی موافقت نماید .بدین منظور متقاضی باید با ورود به سامانه مالکیت معنوی و ثبت انواع درخواست (گزینه درخواست استمهال رفع نقص) را انتخاب نماید.

در صورت تکمیل بودن مدارک و اظهارنامه،کارشناس مربوطه اختراع را در سیستم بررسی می نماید تا مشابه آن در سیستم ثبت نشده باشد. در صورتی که اختراع مشابهی روئت نماید به متقاضی اعلام و از متقاضی دعوت به عمل می آید تا به اداره اختراع مراجعه نماید.

چنانچه متقاضی اختراع خود را همانند اختراعات سابق مشاهده نماید درخواست اختراع وی رد می گردد و چنانچه متقاضی بصورت مستدل در رابطه با جدید بودن اختراع خود توضیحاتی دهد و این توضیحات مورد قبول واقع شود کارشناس مربوطه به بررسی ماهوی اختراع (جدید بودن و ...) می پردازد و از مراجع ذیصلاح استعلام می نماید تا اختراع را از نظر ماهوی مورد بررسی و ارزیابی قرار دهند. پیگیری  نتیجه ی بررسی صرفاً از طریق همین سامانه امکان پذیر است.

مواد 30 و 31 و 32 و 33 آیین نامه ثبت علایم و اختراعات مقرر می دارد:
ماده 30-در صورتی که اظهارنامه صحیح و قانونی تشخیص داده شود اختراع در دفتر مخصوصی با قید مراتب ذیل به ثبت خواهد رسید:
1-شماره ثبت
2-شماره دفتر اظهارنامه
3-تاریخ وصول اظهارنامه با تعیین ساعت،ماه و سال
4-نام و نشانی کامل تسلیم کننده اظهارنامه
5-نام و نشانی وکیل درخواست کننده اختراع اگر اختراع توسط وکیل درخواست ثبت شده باشد.
6-موضوع اختراع
7-مدت اعتبار ورقه اختراع
8-شماره ثبت و مدت اعتبار ورقه اختراع در خارجه
9-تاریخ ثبت اختراع
10-امضای رئیس شعبه ثبت علایم تجاری و اختراعات
11-امضای درخواست کننده ثبت اختراع یا نماینده او

تبصره: در دفتر ثبت اختراعات برای هر اختراع دو صفحه تخصیص داده خواهد شد.هر تغییر و تکمیلی نسبت به موضوع اختراع و همچنین کلیه نقل و انتقالاتی که جزئاَ و یا کلاَ نسبت به اختراع واقع می شود باید در صفحات مزبور ثبت گردد.

ماده 31-پس از ثبت اختراع ورقه اختراعی که به صاحب اختراع یا نماینده او داده می شود باید شامل نکات ذیل باشد:
1-شماره ثبت اختراع
2-تاریخ ثبت اختراع
3-شماره ثبت اظهارنامه
4-موضوع اختراع
5-تاریخ تسلیم اظهارنامه
6-نام و نشانی کامل صاحب اختراع و وکیل او
7-نشانی صاحب اختراع در ایران
8-مدت اعتبار ورقه اختراع
9-شماره ثبت و مدت اعتبار در خارجه
10-امضای رییس شعبه ثبت علایم تجارتی و اختراعات
11-امضای مدیر کل ثبت
12-شماره و تاریخ صدور ورقه اختراع

یک نسخه از توصیف اختراع و خلاصه آن و نقشه ها به وسیله قیطان یا منگنه به ورقه اختراع ملصق و مهر می شود.

ماده 32-در ظرف 30 روز پس از ثبت هر اختراع اداره مربوطه ثبت آگهی که شامل مراتب ذیل است منتشر خواهد نمود:
شماره ثبت اختراع
مدت اعتبار ورقه اختراع
نام صاحب اختراع و نشانی کامل او
موضوع اختراع
آگهی مزبور به امضای رئیس شعبه ثبت علایم تجاری و اختراعات در روزنامه رسمی کشور منتشر خواهد شد.

ماده 33-مدت اعتبار ورقه اختراع از تاریخ تسلیم اظهارنامه محسوب می گردد.
مدت اعتبار ورقه اختراع در ایران بر حسب تقاضای مخترع پنج یا ده یا پانزده یا منتهی بیست سال خواهد بود و در موقع دریافت اظهارنامه ثبت اختراع اداره ثبت حق الثبتی طبق تعرفه مقرر و مبالغی برای هزینه تهیه اظهارنامه و آگهی های مربوطه اخذ می نماید.

اعتبار ورقه اختراع بعد از ثبت در صورتی محفوظ می ماند که صاحب اختراع هر ساله مبلغی برای ادامه اعتبار آن پرداخت نماید و چنانچه در پرداخت اقساط مزبور بیش از سه ماه تعلل شود اعتبار ورقه اختراع از بین خواهد رفت و هرکس خواهد توانست آن اختراع را مورد استفاده قرار دهد.

برای آنکه صاحب اختراع جامعه را از استفاده از اختراع خود محروم نسازد در اغلب کشورها اعتبار ورقه اختراع را موکول به این نموده اند که مخترع آن را مورد استفاده قرار دهد، ولی چون ممکن است اختراع از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نباشد اغلب قوانین مخترع را موظف نموده اند که هر چند سال به چند سال استفاده از اختراع خود را به دیگران عرضه کند تا اشخاص دیگری که قادر به استفاده از اختراع مزبور باشند بتوانند با مخترع وارد مذاکره شده و ترتیبی برای استفاده از آن بدهند، ولی عملاَ این موضوع جنبه تشریفاتی پیدا کرده و مخترعی که نخواهد اختراع خود را مورد استفاده قرار دهد شرایط سنگینی به داوطلبان پیشنهاد می کند که نتوانند آن را قبول کنند.

به این جهت علاوه بر پرداخت اقساط سالیانه، مخترع باید در ظرف 5 سال از تاریخ ثبت، اختراع یا اختراع خود را مورد استفاده عملی قرار دهد یا آنکه استفاده عملی آن را به دیگران پیشنهاد کند.

برای اثبات پیشنهاد به مورد عمل گذاردن اختراع معمولاَ صاحبان اختراع آگهی در روزنامه ها منتشر می کنند که حاضرند اختراع خود را واگذار کنند و این آگهی مدرک به مورد عمل گذاشتن اختراع قرار می گیرد که در اصطلاح انگلیسی Nominal Working  نامیده می شود.

در ادامه، به طور مختصر به سازمان جهانی مالکیت فکری که به منظور حمایت از مالکیت معنوی تاسیس شده است می پردازیم.

سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO)

سازمان جهانی مالکیت معنوی بعنوان یک سازمان تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد بمنظور ثبت، ضبط و صیانت از حقوق و بهره مالکانه فکری و معنوی افراد حقیقی و حقوقی در زمینه های علمی، ادبی، هنری، فنی، صنعتی، کشاورزی و فعالیت های مربوط به هر گونه اختراع یا اکتشاف بوجود آمده است. در طول دهه 1990 اکثر کشورهای صنعتی و نیز بسیاری از کشورهای در حال توسعه به منظور تقویت حقوق مالکیت معنوی به معاهدات سازمان جهانی مالکیت فکری پیوستند. تبعیت از موافقت نامه های مزبور آثار زیادی بر اقتصاد کشورهای عضو داشته است. یکی از مهمترین اعضای ناظر این سازمان که در زمینه اختراعات در سطح بین المللی فعالیت می کند فدراسیون بین المللی مخترعان است. سازمان جهانی مالکیت معنوی بر اساس معاهده موسس سازمان 1967 مبتنی بر اهداف ذیل تشکیل شده است.

اهداف:
1-توسعه منابع انسانی
2-تسهیل در امر توسعه،انتشار و استفاده از اطلاعات مربوط به مالکیت معنوی
3-تسهیل در امر ایجاد یا ارتقاء قوانین ملی یا منطقه ای و افزایش میزان پایبندی به معاهدات وایپو.
4-تقویت زیر ساخت های اجرایی لازم و اجرای حقوق مالکانه فکری
5-ساختارسازی
6-کمک به کشورهای در حال توسعه در راستای قرارداد منعقده بین سازمان وایپو و سازمان تجارت جهانی

سازمان جهانی مالکیت معنوی بر اساس اهداف فوق و نیز بر اساس برنامه همکاری توسعه سیستم بین المللی در قالب کمک های فنی، حقوقی، آموزشی، ساختاری و نیز رشد خلاقیت و نوآوری و ابداعات و کمک به استفاده از اطلاعات موجود در حوزه مالکیت معنوی و غیره مساعدت هایی را به کشورهای عضو ارائه می دهد.

وظایف:
1-توسعه معیارها برای تسهیل حمایت موثر از مالکیت فکری در سراسر جهان و هماهنگی قوانین ملی
2-تامین خدمات اداری اتحادیه پاریس،اتحادیه های مخصوص که در ارتباط با این اتحادیه اتحادیه برن تاسیس شده اند.
3-قبول یا شرکت در مدیریت هر گونه توافق بین المللی که به منظور بالا بردن حمایت از مالکیت فکری باشد.
4-تشویق انعقاد قراردادهای بین المللی مربوط به ارتقاء حمایت از مالکیت فکری.
5-پیشنهاد همکاری به کشورهایی که خواهان کمک های حقوقی-فنی در زمینه مالکیت فکری اند.
6-جمع آوری و انتشار اطلاعات مربوط به حمایت مالکیت فکری و همچنین انجام و توسعه مطالعات در این زمینه و مبادرت به چاپ نتایج حاصله.
7-تسهیل خدمات،حمایت بین المللی مالکیت فکری و در صورت لزوم اقدام به ثبت در این زمینه و انتشار اطلاعات مربوط به آن ها

همچنین بهره گیری از روش ها و ابزارهایی نظیر مذاکره، عقد پیمان نامه، ارائه مساعدت های فنی و حقوقی و تهیه و تدوین، تصویب و اجرای قوانین و مقررات مربوط به حمایت ازحقوق مالکیت فکری و تهیه و تدوین، تصویب و اجرای قوانین و مقررات مربوط به حمایت از حقوق مالکیت فکری در کشورهای مختلف جهان نیز در زمره وظایف این سازمان می باشد.

سازمان جهانی مالکیت معنوی که قریب به 180 کشور را به عضویت خود پذیرفته تابحال خدمات فنی و حقوقی زیادی را نصیب اعضا نموده است که سیستم جهانی ثبت علایم تجارتی و طرح های صنعتی، ثبت ابداعات و اختراعات، مبدا جغرافیایی، دانش بومی و سنتی و آیین های فلکوریک از جمله آن ها محسوب می شوند.

در انتها، توصیه می شود چنانچه ایده شما اجرایی شده و قابلیت ثبت به عنوان اختراع را دارد قبل از افشای اطلاعات و مواجه شدن با مشکلاتی نظیر سرقت نسبت به ثبت آن اقدام نمایید.

تبریز یکی از کلانشهرهای ایران است.ثبت شرکت شهر تبریز با بیش از 1 میلیون و 700 هزار نفر جمعیت دومین شهر صنعتی کشور و سومین شهر پرجمعیت ایران می باشد.

این شهر مرکز اداری،ارتباطی،بازرگانی،سیاسی ،صنعتی،فرهنگی و نظامی در منطقه ی شمال غرب ایران به شمار می آید که همین مهم،فرصت های سرمایه گذاری بی نظیری را برای فعالان اقتصادی فراهم می آورد.
به عنوان مثال،کارخانه های تولیدی در این استان پتانسیل بالایی برای جذب سرمایه گذاری دارد.همچنین صنایع سنگین نظیر ماشین سازی نیز،چشم انداز روشنی را برای سرمایه گذاری در طرح های اقتصادی سودآور پدیدار می سازد.
از سایر مزایای سرمایه گذاری در این شهر،می توان به مزیت های چرم و کفش برای جذب سرمایه گذاری اشاره کرد.به طوری که بزرگ ترین شهرک چرم سازی در تبریز واقع شده است که می توان با جذب سرمایه گذاری کالاهایی را با هدف صادرات به بازار منطقه تولید کرد.
بنابراین،یکی از مقدماتی ترین آغاز یک کسب و کار تجاری در تبریز،سرمایه گذاری و ثبت شرکت است.زیرا استفاده از پدیده شرکت تجاری به بازدهی فعالیت اقتصادی حدت بیشتری می دهد و متضمن مزایایی است که فعالیت فردی در بر ندارد،مزایایی چون فراهم شدن سرمایه بیشتر و تجمع تخصص هایی گوناگون برای دستیابی به هدفی واحد و به ویژه محدودیت مسئولیت فعالان تجاری.
در ادامه به نحوه ی ثبت شرکت در تبریز می پردازیم.پرواضح است، شما سروران ارجمند، در صورت نیاز به هر گونه راهنمایی می توانید با کارشناسان ما تماس حاصل نمایید.کارشناسان ما با ارائه ی خدمات حرفه ای و کارآمد،شما را در تمامی مراحل ثبت شرکت، یاری و مساعدت می نمایند.
_ثبت شرکت سهامی خاص در تبریز:
شرایط ثبت شرکت سهامی خاص

• حداقل 3 نفر عضو + 2 نفر بازرس
• حداقل سرمایه 1.000.000 ریال
• حداقل 35 % سرمایه نقداَ پرداخت شود.

مدارک لازم جهت ثبت شرکت سهامی خاص

• کپی کارت ملی و شناسنامه
• اصل گواهی عدم سوء پیشینه
• امضای اقرار نامه
• مجوز در صورت مجوزی بودن موضوع
• (تنظیم وکالتنامه بنام وکیل برای دریافت مجوز)

_ثبت شرکت با مسئولیت محدود در تبریز:
شرایط ثبت شرکت با مسوولیت محدود

• وجود حداقل 2 نفر عضو
• 1.000.000 ریال سرمایه اولیه
• تعهد یا پرداخت کل سرمایه

مدارک لازم جهت ثبت شرکت با مسئولیت محدود

• کپی شناسنامه و کارت ملی
• اصل گواهی عدم سوء پیشینه
• امضای اقرارنامه
• مجوز در صورت مجوزی بودن موضوع

_مراحل ثبت انواع شرکت و موسسات غیرتجاری و ثبت تغییرات شرکت ها در تبریز:
1- در گام نخست باید مدارک فوق را فراهم نمایید.
2-سپس به سامانه اداره ثبت شرکت ها مراجعه نمایید.
3-با مراجعه به قسمت پذیرش تاسیس در سامانه،نوع شخصیت حقوقی ؛اطلاعات متقاضی و سایر اطلاعات خواسته شده نظیر سرمایه شرکت و سمت افراد و نوع روزنامه رسمی را درج نمایید و نسبت به پیشنهاد نام شخصیت حقوقی (انتخاب نام شرکت)مورد نظر اقدام کنید.بدین منظور، در قسمت اسامی درخواستی،پنج نام را به ترتیب اولویت وارد کنید.جهت انتخاب نام،نام هایی را انتخاب کنید که:
الف) خارجی نباشد،
ب) قبلاَ به ثبت نرسیده باشد
ج)دارای معنا و مفهوم باشد
د) با فرهنگ انقلاب اسلامی مطابقت داشته باشد.
و در انتها پس از بازبینی اطلاعات چنانچه مطالب را درست وارد کرده اید بر روی گزینه پذیرش نهایی کلیک کنید.
4- با تکمیل اطلاعات و بارگذاری مدارک مورد نیاز در سامانه ، کارشناس حقوقی به بررسی اطلاعات وارد شده می پردازد ، در صورتی که دارای نقص باشد برای شما درسامانه ابلاغ رفع نقص ارسال می گردد و باید نقص را رفع نمایید ودر صورت عدم نقص اطلاعات ، آن را تاًیید می کند.
5-چنانچه مطالب تایید شده بود،در گام بعدی نسخ اصلی صورت جلسات تنظیمی و ضمائم آن ها را از طریق باجه های پست به صورت سفارشی به آدرس ذکر شده در تاًییدیه ی پذیرش ارسال نمایید . پس از ارسال پستی،شماره مرسوله از طریق سامانه وارد پرونده می شود.
7-با ارسال مدارک،اگر مدارک تقدیمی کامل بود و نقصی نداشت کارشناس مربوطه مدارک را  به قسمت ثبت دفاتر ثبت شرکت ها تحویل و مسئول مربوطه پس از ثبت در دفتر و درج آن بر روی اظهارنامه نسبت به اخذ امضاء از متقاضی اقدام و متقاضی بعد از قید جمله:ثبت با سند برابر است"ذیل دفتر را امضا خواهد کرد.یک نسخه از مدارک در بایگانی اداره ثبت نگاهداری و نسخه دیگر از مدارک بعد از مهر شدن تحویل متقاضی می شود.سپس کارشناس مربوطه، پیش نویس آگهی را که تشکیل پرونده گردیده، جهت تحریر به اتاق تایپ ارسال می دارد.
8-در این مرحله باید برای واریز مبلغ روزنامه رسمی از طریق اینترنتی و غیر حضوری جهت درج در روزنامه اقدام نمایید. درج در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران آخرین مرحله جهت ثبت شرکت می باشد.

تشخیص اینکه شرکتی ایرانی است یا خارجی چندان مشکل نیست. گرفتن کارت بازرگانی فوری شرکت هایی که در ایران تشکیل بشوند و مرکز اصلی آن ها در ایران باشد ،ایرانی و سایر شرکت ها خارجی هستند.

• برای اینکه شرکت های خارجی توانایی انجام عملیات تجاری را در ایران داشته باشند دو شرط لازم است:

1-در کشور خود قانونی شناخته شده باشند.
و البته اثبات این امر و ارائه ی دلیل در این مورد بعهده ی شرکت تقاضاکننده ی ثبت است.شرکتی که درخواست ثبت می کند،باید در نزد مرجع ثبت شرکت ها ثابت کند که در کشور خود قانونی است.این امر با ارائه ی مدارکی از مراجع ذی صلاح کشور مربوط که توسط مقامات کنسولی ایران در آن کشور تصدیق شده باشد،احراز می شود.
2-در اداره ثبت شرکت ها با رعایت آیین نامه ثبت شرکت ها به ثبت برسند.

• مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت های خارجی

1-اظهارنامه ی ثبت
2-یک نسخه مصدق از اساسنامه ی شرکت
3-یک نسخه مصدق از اختیارنامه ی نماینده عمده شرکت در ایران و در صورتی که شرکت چند نماینده مستقل در ایران داشته باشد،یک نسخه مصدق از اختیارنامه هر یک از آن ها
مطابق ماده 7 آیین نامه اختیارنامه نمایندگان ،عمده شرکت ها باید در مرکز اصلی شرکت به امضای کسانی که حق امضا دارند برسند و این امضا باید توسط مقام صلاحیت دار کشور محل امضا و نماینده سیاسی یا کنسولی ایران در کشور مزبور و یا نماینده سیاسی کنسولی دولت متبوع مدیران شرکت در ایران برسد.
4-داشتن مجوز از وزارتخانه یا سازمان دولتی و یا یک نهاد انقلابی و یا موافقت یکی از وزارتخانه های جمهوری اسلامی ایران چنانچه شرکت خارجی باشد که شرایط عملیات آن به موجب امتیازنامه صحیح منظمی مقرر گردیده علاوه بر اسناد فوق باید موارد امتیاز نامه با تصدیق وزارت امور خارجه مشعر بر صحت آن امتیازنامه نیز تسلیم شده باشد کلیه اوراق مزبور باید به فارسی تهیه شده و یا یک نسخه ترجمه مصدق از آن به فارسی ضمیمه شود.
پس از تقدیم اسناد فوق به اداره ی ثبت شرکت ها، کارشناس ثبت شرکت،اظهارنامه شرکت مزبور را رسیدگی می کند.

• طبق ماده 6 نظامنامه ی مذکور،اظهارنامه موضوع بند 1 ماده 5 باید به فارسی نوشته شده،دارای نکات زیر باشد:

1-نام کامل شرکت
2-نوع شرکت از سهامی و ضمانتی-تضامنی-و مختلط و غیره
3-مرکز اصلی شرکت و آدرس صحیح آن
4-تابعیت شرکت
5-مقدار سرمایه شرکت در تاریخ تقاضا
6-آخرین بیلان شرکت،مشروط بر اینکه قوانین جاریه و یا عرف تجاری مملکت اصلی شرکت و یا اساسنامه ی خود شرکت،انتشار بیلان شرکت را مقرر کرده باشد.
7-در چه محل و در چه تاریخ و در نزد کدام مقام صلاحیتدار،شرکت تقاضا کننده،مطابق قوانین مملکت اصلی خود ثبت شده است.
8-شرکت به چه نوع امر صنعتی یا تجاری یا مالی در ایران مبادرت می کند.
9-شعب آن در کدام یک از نقاط ایران موجود است.
10-نماینده عمده شرکت در ایران کیست و اگر شرکت چند نماینده مستقل دارد،نمایندگان مستقل شرکت در ایران چه اشخاصی هستند.
11-اسم و آدرس صحیح شخص یا اشخاصی که مقیم در ایران بوده و برای دریافت کلیه ابلاغات مربوطه به شرکت صلاحیت دارند.
12-تعهد به اینکه همه ساله یک نسخه از آخرین بیلان شرکت را در صورتی که بیلان مزبور مطابق فقره ششم این ماده انتشار باشد،به دایره ثبت شرکت ها بدهد.

• ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت خارجی

ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت خارجی در ایران مستلزم رعایت ضوابط و مراحل ذیل است:
1-تهیه و تنظیم اظهارنامه ثبت شرکت توسط وکیل یا نماینده قانونی شرکت و تقدیم به مرجع ثبت شرکت ها
2-ارائه نسخه مصدق(تایید شده) اساسنامه شرکت مادر
3-گواهی اختیارنامه وکیل یا نماینده شرکت در ایران
چنانچه شرکت متقاضی دارای نمایندگی مختلفی در ایران باشد گواهی اختیارنامه آن ها نیز باید به ضمیمه اسناد فوق  ارائه شود.ضمناَ تمامی اسناد مزبور باید ممهور به مهر و امضای نماینده کنسولی سفارت ایران در کشور متبوع شرکت متقاضی باشد.

• انتشار رسمی فعالیت شرکت:

بنا به تجویز ماده 20 نظامنامه ثبت شرکت ها،اداره ثبت باید ظرف مدت یکماه از تاریخ ثبت شرکت خارجی یا شعبه آن،مراتب ذیل را به هزینه شرکت در روزنامه رسمی قوه قضاییه و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار تهران منتشر نماید.
1-خلاصه اساسنامه
2-نام نماینده یا نمایندگان عمده شرکت
3-نام افراد دارای حق امضاء
4-نام افراد مقیم ایران که جهت دریافت اطلاعات صلاحیت دارند.
به موجب ماده ی 21 نظامنامه:"مراتب مذکور در ماده ی فوق باید در یکی از روزنامه های محلی نیز منتشر شود که شعبه ی شرکت در آن جا دایر بوده و یا تاسیس می شود و اگر در آن محل روزنامه نباشد،این انتشار باید در یکی از روزنامه های یومیه ی تهران و با قید اینکه مربوط به کدام شعبه است،به عمل آید.انتشارات مذکور در این ماده نیز توسط دایره ی ثبت شرکت ها و به خرج خود شرکت به عمل خواهد آمد.

• تسلیم تصدیق ثبت:

به موجب ماده 18 نظامنامه مذکور،"پس از ثبت شرکت و هر یک از شعب آن،اداره ثبت اسناد باید تصدیقی مشعر بر ثبت شرکت یا شعبه آن به تقاضا کننده بدهد.تصدیق مزبور باید حاوی مراتب ذیل باشد:
1-نام کامل شرکت
2-نوع شرکت از سهامی و ضمانتی و مختلط و غیره
3-مرکز اصلی شرکت و آدرس صحیح آن
4-تابعیت شرکت
5-مقدار سرمایه شرکت در تاریخ تقاضا
6-در چه محل و در چه تاریخ و در نزد کدام مقام صلاحیتدار شرکت تقاضا کننده مطابق قوانین مملکت اصلی خود ثبت شده است.
7-شرکت به چه نوع  امر صنعتی یا تجاری یا مالی در ایران مبادرت می کند.
8-تاریخ ثبت
9-امضای مدیر کل ثبت اسناد مملکتی
هرگاه تصدیق،راجع به ثبت شعبه باشد،علاوه بر موارد فوق،در تصدیقنامه باید محل شعبه نیز قید شود.

• ثبت تغییرات در شرکت های خارجی

تغییرات راجع به نمایندگان شرکت و یا مدیران یا شعب آن باید به اداره ثبت اسناد کتباَ اطلاع داده شود.تا وقتی که این اطلاع داده نشده عملیاتی که نماینده و یا مدیر سابق به نام شرکت انجام داده عملیات شرکت محسوب است؛مگر اینکه شرکت اطلاع اشخاصی را که به استناد این ماده ادعای حقی می کنند از تغییر نماینده یا مدیر خود به ثبوت برساند.(ماده 7 قانون ثبت شرکت ها)

• ورشکستگی ، انحلال و تصفیه شرکت های خارجی

قانون ثبت شرکت ها در خصوص ورشکستگی،انحلال و تصفیه شرکت های خارجی،مورد را به سکوت برگزار نموده است.به طور مسلم هنگامی که شرکت در کشور اصلی خود ورشکسته و یا منحل می گردد،شعبه آن نیز در ایران منحل می گردد و انحلال و ورشکستگی آن ها تابع مقررات اصلی خود شرکت می باشد.

نماینده شرکت خارجی، شخص حقیقی یا حقوقی است که بر اساس قرارداد نمایندگی، گرفتن کارت بازرگانی فوری  انجام بخشی از موضوع و وظایف شرکت طرف نمایندگی را در محل بر عهده گرفته است.
نمایندگی شرکت خارجی ، شخصیتی مستقل دارد و مسئولیت حقوقی نماینده بر عهده خودش می باشد.شرکت های خارجی که در کشور محل ثبت خود ، شرکت قانونی شناخته می شوند، می توانند برای فعالیت در ایران در زمینه های ذیل بر اساس مقررات آیین نامه ثبت شعبه و تاسیس نمایندگی خارجی و سایر قوانین و مقررات مربوط نسبت به ثبت شعبه یا نمایندگی خود اقدام نمایند:
1-انجام عملیات اجرایی قراردادهایی که بین اشخاص ایرانی و شرکت خارجی منعقد می شود.
2-ارایه خدمات بعد از فروش کالاها یا خدمات شرکت خارجی
3-همکاری با شرکت های فنی و مهندسی ایرانی برای انجام کار در کشورهای ثالث
4-بررسی و زمینه سازی برای سرمایه گذاری شرکت خارجی در ایران
5-ارایه خدمات فنی و مهندسی و انتقال دانش فنی و فناوری
6-افزایش صادرات غیر نفتی اسلامی ایران
7-انجام فعالیت هایی که مجوز آن توسط دستگاه های دولتی که به طور قانونی مجاز به صدور مجوز هستند ، صادر می گردد.از قبیل ارایه خدمات در زمینه های بازاریابی،بیمه و ...

• اداره امور نمایندگی

اداره امور نمایندگی ثبت شده طبق آئین‌نامه اجرای قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت‌های خارجی باید توسط یک یا چند شخص حقیقی مقیم ایران انجام گیرد.

• مسؤلیت نماینده یا نمایندگی شرکت خارجی

نماینده یا نمایندگی شرکت خارجی نسبت به فعالیت‌هایی که تحت نمایندگی شرکت طرف نمایندگی در محل انجام می‌پذیرد، مسؤلیت خواهد داشت.

• مدارک مورد نیاز جهت ثبت نمایندگی شرکت خارجی

الف: در صورتیکه شخص حقیقی نماینده شرکت خارجی باشد بایستی ترجمه فارسی اسناد و اصل مدارک و اطلاعات زیر را به اداره ثبت شرکتها ارائه نماید.

• پرداخت مبلغ 40000 ریال به شماره حساب سیبا 2171329011009 بانک ملی به نام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور جهت تعیین نام
• تکمیل فرم تعیین نام

   3 – تصویر مصدق قرارداد نمایندگی با شرکت خارجی.
4– مدارک شناسائی شخص متقاضی . برای اشخاص حقیقی : تصویر مصدق شناسنامه و کارت ملی و نشانی اقامتگاه قانونی و برای اشخاص حقوقی : اساسنامه شرکت و آگهی تاسیس و آخرین تغییرات ثبت شده آن نزد مراجع ذیربط
5 – آدرس محل سکونت نماینده و محل نمایندگی.
6 – ارائه سابقه فعالیت شخص متقاضی ثبت نمایندگی در زمینه امور پیش‌بینی شده در قرارداد نمایندگی.
7-  تصویر مصدق اساسنامه شرکت خارجی طرف نمایندگی، آگهی تأسیس و آخرین تغییرات ثبت شده در مراجع ذیربط.
8 – گزارش فعالیت‌های شرکت خارجی طرف نمایندگی و تبیین دلایل و ضرورت اخذ نمایندگی.
9-  آخرین گزارش مالی شده شرکت خارجی طرف نمایندگی.
10-  ارائه معرفی نامه وزارتخانه ذیربط (در صورتی که قرارداد با دستگاه مربوطه منعقد شده باشد)
11 – اظهارنامه ثبت شعبه شرکت خارجی( از محل اداره ثبت شرکت ها تهیه گردد ).
12 – تصدیق ثبت شرکت خارجی.
13 – اختیارنامه نماینده یا نمایندگان عمده شرکت خارجی.
14 – کلیه اسناد شرکت که در کشور خارجی تهیه می گردد پس از تأیید مرجع ذیربط (نظیر مرجع ثبت شرکتها) و تأیید وزارت خارجه آن کشور بایستی به تأیید سفارت یا نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در آن کشور برسد و پس از ترجمه رسمی به فارسی و تأیید اداره فنی دادگستری اصل و ترجمه آن به اداره ثبت شرکتها ارائه گردد.
ب: در صورتیکه شخص حقوقی نماینده شرکت خارجی باشد بایستی ترجمه فارسی اسناد و اصل مدارک و اطلاعات زیر را به اداره ثبت شرکتها ارائه نماید.

• پرداخت مبلغ 40000 ریال به شماره حساب سیبا 2171329011009 بانک ملی به نام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور جهت تعیین نام
• تکمیل فرم تعیین نام
• تصویر مصدق قرارداد نمایندگی با شرکت خارجی

4- معرفی نامه و مدارک شناسائی مصدق  شخص حقیقی  از طرف شرکت متقاضی نمایندگی .
5- تصویر مصدق اساسنامه شرکت متقاضی ثبت نمایندگی.
4- روزنامه رسمی حاوی آگهی تأسیس شرکت.
6 – روزنامه رسمی حاوی آگهی آخرین تغییرات ثبت شده خصوصآ در مورد مدیران.
7- ارائه سابقه فعالیت شخص حقوقی متقاضی ثبت نمایندگی در زمینه امور پیش‌بینی شده در قرارداد نمایندگی.
8 – اساسنامه شرکت خارجی طرف نمایندگی، آگهی تأسیس و آخرین تغییرات ثبت شده در مراجع ذیربط.
9– گزارش فعالیت‌های شرکت خارجی طرف نمایندگی و تبیین دلایل و ضرورت اخذ نمایندگی.
10– آخرین گزارش مالی تأیید شده شرکت خارجی طرف نمایندگی.
11 – ارائه معرفی‌نامه وزارتخانه ذیربط (در صورتی که قرارداد با دستگاه مربوطه منعقد شده باشد)
12 – اظهارنامه ثبت (نمایندگی) شرکت خارجی.
13 – تصدیق ثبت شرکت خارجی.
14 – کلیه اسناد شرکت که در کشور خارجی تهیه می‌گردد پس از تأیید مرجع ذیربط (نظیر مرجع ثبت شرکتها) و تأیید وزارت خارجه آن کشور بایستی به تأیید سفارت یا نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در آن کشور برسد و پس از ترجمه رسمی به فارسی و تأیید اداره فنی دادگستری اصل و ترجمه آن به اداره ثبت شرکتها ارائه گردد.

• شرکت های تجاری

برخلاف قانون مدنی در قانون تجارت تعریفی از شرکت های تجاری به عمل نیامده و تنها انواع آن مشخص گردیده است. ثبت شرکتها از روح قانون تجارت چنین استنباط می گردد که چون این مشارکت بر اساس قرارداد فی مابین شرکایی که حداقل دو نفر می باشند به وجود می آید نوعی عقد است و طبق ماده 190 ق.م باید تمام شرایطی که برای صحت عقد لازم است را دارا باشد. یکی از حقوق دانان در تعریف شرکت های تجاری آن را اجتماع دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی به منظور انجام عملیات تجاری و کسب سود را تعریف می کند.

اقسام شرکت های تجاری

ماده 20 باب سوم ( فصل اول) قانون تجارت، شرکت های تجاری را مشتمل بر 7 قسم ذیل تقسیم می کند:
1-شرکت های سهامی
2-شرکت های با مسئولیت محدود
3-شرکت های تضامنی
4-شرکت های نسبی
5-شرکت های مختلط سهامی
6-شرکت های مختلط غیر سهامی
7-شرکت های تعاونیی تولید و مصرف
مطالعات تاریخی و بازرگانی نشان می دهد از میان شرکت های فوق شرکت های ردیف 1-2-3 و 6 یعنی شرکت های سهامی، با مسئولیت محدود ، تضامنی و نسبی در زمره شرکت های فعال و متداول در امر تجارت و امور بازرگانی محسوب گردیده و شرکت های ردیف 5-4 و 7 یعنی شرکت های مختلط غیر سهامی – مختلط سهامی و تعاونی چندان در عرصه تجارت و بازرگانی و امور انتفاعی، نمود نداشته و حذف و ابطال آن ها از زمره شرکت های بازرگانی هیچگونه خلاء یا مشکلی در این خصوص ایجاد نخواهد کرد.چرا که مجموع شرکت های مختلط سهامی و غیر سهامی که از زمان تصویب قانون تجارت تا پایان دهه 80 تاسیس گردیده اند به عدد 30 بالغ نمی شود و بسیاری از همین تعداد اندک نیز به فاصله کمی از زمان ایجاد ، منحل و یا بلااستفاده رها شده اند.
شرکت های تعاونی ، نیز عمدتاَ در جهت رفاه حال شرکاء تشکیل گردیده و عملاَ در عدد شرکت های تجاری و انتفاعی محسوب نمی شوند.

• طبقه بندی شرکت های تجاری

انواع شرکت های تجاری را می توان به دو دسته شرکت های سرمایه و شرکت های شخص طبقه بندی نمود که ذیلاَ به بررسی هر یک می پردازیم.
الف- شرکت های سرمایه
در شرکت های سرمایه ، فقط سرمایه مورد توجه قرار می گیرد، نه شخص سرمایه گذار ، زیرا در این نوع شرکت ها ، مسئولیت هر یک از سهامداران در مقابل اشخاص ثالث به حصه خود که " سهم " نامیده می شود، محدود می گردد.از مشخصات بارز این نوع شرکت ها، قابل انتقال بودن سهام است و با فوت سهامدار، اوراق سهام به وراث وی منتقل می گردد.در شرکت های سرمایه پس از فوت، ورشکستگی یا ممنوعیت قانونی و قضایی سهامدار، شرکت همچنان به حیات خود ادامه می دهد.شرکت های سهامی خاص و عام و شرکت های مختلط سهامی و تعاونی جزو شرکت های سرمایه محسوب می شوند.
ب- شرکت های شخص
در این نوع شرکت ها، شخصیت و روابط شرکاء با یکدیگر اهمیت مخصوصی دارد و مسئولیت هر یک از شرکای ضامن در مقابل اشخاص ثالث، نامحدود و تضامنی است و شخص ثالث می تواند برای وصول طلب خود به فرد فرد شرکا مراجعه نماید و شریک ضامن، ملزم به تادیه طلب شرکت می باشد.
اصولاَ در شرکت های شخص، سهم الشرکه در حال حیات یا پس از فوت قابل انتقال نیست مگر با رضایت سایر شرکاء.شرکت های تضامنی و نسبی از جمله شرکت های شخص هستند و شرکت های مختلط غیر سهامی و شرکت با مسئولیت محدود را نیز می توان جزء شرکت های شخص دانست.